Sinds de invoering van de Wet Kansspelen op afstand in 2021 zijn vergunde aanbieders van online kansspelen verplicht om spelers speellimieten te laten instellen. Deze limieten zijn bedoeld om onmatige deelname en kansspelverslaving te voorkomen. De praktijk wees echter uit dat spelers deze limieten (te) hoog konden instellen. Als reactie hierop zijn eind 2024 aanvullende regels ingevoerd (de Regeling speellimieten en bewuster speelgedrag (Rsbs) en de Beleidsregel verantwoord spelen 2024) en heeft de Staatssecretaris begin 2025 een nieuwe visie op het kansspelbeleid gepresenteerd. Als vervolg op een eerdere meting in 2023, heeft dit onderzoek tot doel inzicht te bieden in de ervaring, het gebruik en de waardering van het huidige systeem van speellimieten door online kansspelspelers. Specifieke aandacht gaat uit naar eventuele veranderingen sinds de recente beleidswijzigingen, de waardering van deze aanpassingen, en de visie van spelers op voorgenomen maatregelen, zoals overkoepelende limieten en een draagkrachttoets. INHOUD Inleiding Beleidscontext en -wijzigingen Stappen Speellimieten instellen Overwegingen bij het instellen van limieten Omgang met speellimieten Houding en veronderstelde effectiviteit speellimieten Ervaring met en waardering van (mogelijke) aanpassingen

Met dit onderzoek beogen de onderzoekers inzichten te geven in de bestaande kaders rondom het demonstratierecht en een bijdrage te leveren aan een geïnformeerd debat over de omgang met het demonstratierecht in Nederland. Deze twee ondezoeksvragen worden beantwoord: Biedt het Nederlandse demonstratierecht, zoals uitgewerkt in de Wet openbare manifestaties en andere wet- en regelgeving, voldoende handvatten om demonstraties te reguleren op een wijze die enerzijds recht doet aan de demonstratievrijheid en anderzijds geen onevenredige inbreuk maakt op andere rechten, vrijheden en belangen? Biedt de wijze waarop autoriteiten in enkele ons omringende landen met demonstraties omgaan inspiratie voor een herziening van het Nederlandse demonstratierecht binnen de ka-ders van internationale mensenrechtenverdragen en de Grondwet? INHOUDSOPGAVE Introductie onderzoek Internationaalrechtelijk kader demonstratierecht Grondwettelijk kader demonstratierecht Demonstratierecht Nederland: algemeen Demonstratierecht Nederland: strafrecht Demonstratierecht Nederland: drie specifieke demonstratietypen De demonstratierechtelijke praktijk Demonstratierecht Duitsland Demonstratierecht Engeland Demonstratierecht Frankrijk Demonstreren in de democratische rechtsstaat Kernbevindingen van het onderzoek

Harmful online content poses a profound challenge to democratic, rule-of-law–based societies because it corrodes the very foundations of pluralism, trust, and social cohesion on which they depend. Terrorist propaganda, extremist narratives, and more implicit forms of hateful or divisive speech do not only target individuals or groups; they seek to destabilise democratic institutions by normalising violence, fuelling polarisation, and eroding confidence in the state’s ability to protect its citizens. Left unchecked, such content amplifies grievances, deepens societal fractures, and undermines the principles of free and open debate that sustain democratic life. Online platforms are central arenas of modern public life. They host political debates, cultural exchanges, and social interactions. Yet these same spaces are exploited by extremist and terrorist actors, who weaponise communication tools to advance ideological agendas. This executive summary synthesises the background, research questions, findings, challenges, and recommendations of that study. It provides a critical reflection on the potential and limitations of content detection frameworks and outlines concrete steps for policymakers, online service providers, and other stakeholders. INHOUD Introduction Research Questions Methodology Legal Frameworks and Scope of Definitions The Use of Online Content for Terrorist and Extremist Purposes Policies and Practice of Detection and Moderation of Exremist and Terrorist Content Online Feasibility of an Assessment Framework Findings, Challenges and Recommendations

De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) is in 2003 in werking getreden met als doel de integriteit van het openbaar bestuur te beschermen en te voorkomen dat overheidsorganisaties (bestuursorganen) criminele activiteiten (onbewust) ondersteunen of mogelijk maken. In 2020 en 2022 zijn in twee fasen (tranches) aanpassingen van de Wet doorgevoerd, onder meer naar aanleiding van evaluaties in 2013 en 2020. In het evaluatieonderzoek stonden de volgende onderzoeksvragen centraal: Wat was de aanleiding voor het doorvoeren van de 1e en 2e tranche aanpassingen in de Wet Bibob en wat waren de doelen daarvan, in hoeverre dragen deze aanpassingen bij aan het tegengaan van integriteitsrisico’s bij het openbaar bestuur en aan een veiligere samenleving en welke knelpunten blijven nog over? In welke mate hebben bestuursorganen de wijzigingen geïmplementeerd en passen bestuursorganen sinds 2020 de Wet Bibob toe en welke beslissingen resulteren daaruit? Hebben de wijzigingen die sinds 2020 in de Wet Bibob zijn doorgevoerd volgens de betrokken partijen de uit de uitvoering van de Wet Bibob verbeterd zoals ook was beoogd? INHOUD Inleiding Aanleiding en doelen aanpassingen Wet Bibob 2020 en 2022 Beleid en toepassing Wet Bibob Gebruik en waardering 1e en 2e tranche wijzigingen van de Wet Bibob Ondersteuning van bestuursorganen Rechtsbescherming en ontwikkelingen in de rechtspraak Werking en doelbereiking Slotbeschouwing

Personen die in het verleden een relevant strafbaar feit hebben gepleegd, kan een verklaring omtrent gedrag (VOG) worden geweigerd vanuit het idee dat zij een vergroot risico hebben om opnieuw een vergelijkbaar strafbaar feit te plegen. Daarbij worden verschillende terugkijktermijnen gehanteerd die in de praktijk zijn vastgesteld. Vanwege de behoefte aan een meer wetenschappelijke onderbouwing van VOG-terugkijktermijnen wordt in deze factsheet verslag gedaan over hoeveel recidivekans er overblijft na een wachttijd van maximaal 40 jaar na 8 delictsoorten: levensdelicten, gewelddelicten, vermogen-met-gewelddelicten, zedendelicten, wapendelicten, drugsdelicten, vermogen-zonder-gewelddelicten en verkeersdelicten. De kans om te recidiveren met eenzelfde delict is doorgaans het hoogst na 1 jaar, variërend van 13% (vermogen zonder geweld) tot 0,9% (levensdelicten). De recidivekans daalt na het eerste jaar eerst sterk en stabiliseert dan. Recidives na een geweld-, drugs- en verkeersdelict laten een verhoogde recidivekans over een langere tijd zien. De geschatte kansen zijn gebaseerd op een doorsnede van de strafrechtelijk populatie uit 1997. Om verschillende redenen echter is er een discrepantie met de recidiverisico’s die in de VOG-praktijk worden beoogd te voorkomen. In de praktijk wordt gekeken naar personen die een specifieke relevante functies uitoefenen, en gaat het om delicten die gepleegd zijn binnen de uitoefening van die functie. Ook omvat de VOG-beoordeling in de praktijk meerdere delicten tegelijk, maar ook specifiekere delicten. Het verdient de aanbeveling om aanvaardbare risico’s te definiëren als criterium voor terugkijktermijnen. Dit maakt een betere afweging tussen het belang van bescherming van de maatschappij en de VOG-aanvrager mogelijk.

Wanneer een adolescent criminele feiten pleegt, dan brengt dat maatschappelijke kosten met zich mee. Afhankelijk van het type misdrijf kunnen deze kosten bestaan uit de materiële, fysieke en/of mentale schade voor slachtoffers, de kosten voor het opsporen, vervolgen, berechten en straffen van plegers en de opportuniteitskosten die ontstaan door ongunstigere arbeidsmarktuitkomsten. Maar hoe hoog zijn deze maatschappelijke kosten? Dit onderzoek brengt dat in beeld. De analyses leveren een indicatie op van de patronen in de criminele carrières van adolescenten en de maatschappelijke kosten die hiermee gepaard gaan. Het onderzoek biedt hiermee wetenschappelijke input voor de politieke en maatschappelijke discussie over de kosten van criminaliteit en de maatschappelijke opbrengsten van het voorkomen daarvan. INHOUD Inleiding Onderzoeksmethodiek Literatuur over criminele carrières van adolescenten Longitudinaal analysebestand van adolescente cohorten Kosten van adolescente criminaliteit Criminele carrièrepaden via sequentie- en clusteranalyse Maatschappelijke kosten van criminele carrièrepaden Conclusies

Doel van dit onderzoek is om de behoefte aan spelersdata voor onafhankelijk onderzoek met maatschappelijk en/of wetenschappelijk doel op het gebied van speelgedrag bij kansspelen te inventariseren. De onderzoekers bekeken of momenteel in deze behoefte wordt voorzien en zo niet, wat daarvoor de belangrijkste technische, juridische en organisatorische knelpunten zijn. Op basis hiervan worden oplossingsrichtingen gevormd, waarmee op termijn in (een groter deel van) de behoefte zou kunnen worden voorzien.

In Nederland is sekswerk legaal, maar het heeft nog geen vanzelfsprekende positie op de arbeidsmarkt of in de samenleving. Hierdoor kan werkverandering – binnen of buiten de erotische branche – uitdagend zijn. Het doel van dit onderzoek is inzicht te verkrijgen in dit proces van werkverandering vanuit het perspectief van sekswerkers. Het onderzoek richt zich op de volgende hoofdvragen, die nader zijn uitgewerkt in een reeks deelvragen: Hoe verloopt het proces van werkverandering? Welke ondersteuning wordt daarbij wel of niet aangeboden en ingezet, en hoe wordt deze ervaren? Welke factoren dragen positief of negatief bij aan het proces en resultaat van werkverandering? Welke verbeteringen zijn mogelijk en wenselijk in de ondersteuning van sekswerkers die ander werk willen gaan doen? INHOUD Inleiding Ervaringen met sekswerk Veranderen van werk Begeleiding en ondersteuning Perspectief van beleidsmakers en hulpverleners Conclusie

Om de onderliggende factoren van overlast en criminaliteit buiten COA-opvanglocaties beter in beeld te krijgen en oplossingsrichtingen te kunnen bieden van doorontwikkeling van de aanpak van het probleem zijn verschillende onderzoeksvragen geformuleerd. Deze onderzoeksvragen zijn in drie clusters onderverdeeld. Cluster 1: Vragen rondom de factoren van overlast en criminaliteit van COA-bewoners Welke factoren liggen ten grondslag aan verschillende vormen van overlast en crimineel gedrag van COA-bewoners? Hoe ervaren en duiden COA-bewoners die verantwoordelijk worden gehouden voor overlast en/of crimineel gedrag hun eigen handelen, de omstandigheden waarin dit gedrag plaatsvond, en de reacties daarop? Cluster 2: Kenmerkende verschillen tussen overlastgevende/criminele COA-bewoners en COA-bewoners die geen overlast/criminaliteit plegen In welk(e) opzicht(en) verschilt de groep COA-bewoners die crimineel gedrag en overlast veroorzaken van andere groepen COA-bewoners? Waaruit bestaat eventuele multiproblematiek onder COA-bewoners die overlast creëren en/of crimineel gedrag vertonen en in hoeverre onderscheidt zich dit van de multiproblematiek van niet-overlastgevende COA-bewoners? Wat zijn, voor de groep COA-bewoners die crimineel gedrag vertonen, de afwegingen geweest om asiel aan te vragen en in hoeverre onderscheidt zich dit van de drijfveren van niet-overlastgevende COA-bewoners? Welk procedureel pad hebben overlastgevende en/of criminele COA-bewoners afgelegd? Cluster 3: Kwalitatieve evaluatie van de aanpak van overlast en criminaliteit Waaruit bestaat de aanpak van overlast en criminaliteit buiten de COA-opvanglocaties en welke organisaties zijn hierbij betrokken? Hoe wordt de bestaande aanpak ervaren door betrokken partijen? Welke eventuele knelpunten komen zij tegen en hoe zouden deze kunnen worden opgelost? In hoeverre sluit de aanpak van overlast en criminaliteit aan bij de vastgestelde factoren en drijfveren van de overlastgevende en criminele COA-bewoners? Wat kan op basis van de onderzoeksresultaten worden gezegd over mogelijk effectieve (preventieve en repressieve) maatregelen om overlast en criminaliteit onder COA-bewoners terug te dringen? INHOUD Inleiding Methoden van onderzoek Literatuuronderzoek Geconstateerde problematiek Landelijke factoren Lokale factoren Individuele factoren De aanpak van overlast en criminaliteit Conclusie en reflectie

Dit rapport bespreekt de resultaten van de zeventiende meting van het aantal gedoogde verkooppunten van cannabis (coffeeshops) in Nederland en het gemeentelijk coffeeshopbeleid. Het onderzoeks- en adviesbureau Breuer&Intraval volgt sinds 1999 de ontwikkelingen rond coffeeshops met deze monitor. Voor deze meting is in de periode april 2025 tot en met juni 2025 aan de verantwoordelijke ambtenaren van alle Nederlandse gemeenten een vragenlijst voorgelegd. De respons bedraagt 100%. De volgende onderwerpen vallen onder de monitor: aantal coffeeshops, gemeentelijk coffeeshopbeleid, gedoogcriteria, toezicht, controle en handhaving. INHOUD Inleiding Aantal coffeeshops Gemeentelijk beleid Criteria, toezicht en controle Handhaving Conclusies