Milieucriminaliteit is het overtreden van milieuwetten en regels en vormt een complex probleem waarbij de schade aan de natuur, dieren en de gezondheid van mensen zeer omvangrijk kan zijn. Wereldwijd wordt de jaaromzet geschat tussen de 110 en 281 miljard dollar. Ook in Nederland is sprake van overtreding van milieuwetgeving, variërend van bijvoorbeeld mestfraude, illegale lozingen, het dumpen van gevaarlijke stoffen en het onjuist verwerken van afval. De strafrechtelijke handhaving bevindt zich momenteel in een transitiefase: de herziene van de EU-richtlijn Milieucriminaliteit verplicht lidstaten tot uitbreiding van strafbaarstellingen en invoering van doeltreffende, evenredige en afschrikwekkende sancties. Nederland heeft twee jaar om deze richtlijn te implementeren, maar aangezien het wetsvoorstel ter implementatie van deze wet nog niet in de fase is dat het door de Tweede Kamer in behandeling kan worden genomen, is het de vraag of deze termijn nog gehaald kan worden. Tegen deze achtergrond onderzoekt deze studie de effectiviteit van de huidige Nederlandse strafrechtspraktijk bij ernstige milieudelicten, de knelpunten in sanctionering en mogelijkheden voor verbetering. Het onderzoek richt zich op de volgende vier onderzoeksvragen: Welke juridische mogelijkheden biedt het strafrecht om sancties op te leggen in reactie op ernstige milieudelicten? Welke strafrechtelijke sancties in reactie op ernstige milieudelicten zijn in welke gevallen het meest effectief? Welke strafrechtelijke sancties worden in de huidige praktijk geëist en opgelegd in reactie op ernstige milieudelicten en welke knelpunten doen zich in de beleving van de betrokken actoren voor bij de toepassing van deze sancties? Hoe kan de effectiviteit van strafrechtelijke sancties voor ernstige milieudelicten worden vergroot en welke rol kan een eventuele toevoeging aan de Wet op de economische delicten (WED) zoals voorgesteld in de motie-Hagen en Sneller daarbij spelen? INHOUD Inleiding Juridisch kader Theoretische achtergrond Focusgroepbevindingen Cijfermatige analyse Conclusie en discussie

In 2021 is de Wet Uitbreiding Slachtofferrechten (WUS) aangenomen door de Eerste Kamer. Het doel van de wet is het versterken van de positie van het slachtoffer in het strafproces. De verschillende onderdelen traden in tranches in werking. De voormalig minister voor Rechtsbescherming heeft toegezegd om de WUS twee jaar na inwerkingtreding te evalueren. Om dit goed uit te kunnen voeren, is het van belang een voormeting te doen. Dit onderzoek betreft dit vooronderzoek voor de uitbreiding van de kring spreekgerechtigde nabestaanden met stief- en pleegfamilie en het beperkt spreekrecht bij tbs- en pij-verlengingszittingen. De onderzoeksvragen die hierbij horen zijn: Wat is de beleidslogica? Welke (positieve en negatieve) neveneffecten zijn belangrijk om bij de evaluatie in beeld te brengen? Welke indicatoren voor de effecten van de twee onderdelen van de WUS kunnen we op basis van de beleidslogica onderscheiden? En kunnen deze uit bestaande registraties worden gegenereerd? Zijn er indicatoren die niet samengesteld kunnen worden uit beschikbare databronnen en onmisbaar zijn gezien de beleidslogica? Zo ja, hoe kunnen die indicatoren wel in beeld worden gebracht? Op welke wijze kunnen (in de toekomst) plausibele verwachtingen worden gegeven over de effecten van de twee onderdelen van de WUS? Hoe was de situatie vóór invoering van deze voorzieningen? Hierbij nemen we de indicatoren mee die zijn opgesteld bij het beantwoorden van onderzoeksvraag 3 en 4. INHOUD Inleiding Achtergrondinformatie spreekrecht Beleidslogica Onderzoeksdesign Nulmeting Conclusies

Deze rapportage bevat de bevindingen van de zesde ronde van de Monitor Georganiseerde Criminaliteit. Het doel van dit onderzoeksproject is om kennis die door osporingsinstanties wordt opgedaan tijdens grootschalige opsporingsonderzoeken zo goed mogelijk te benutten voor het verkrijgen van inzicht in de aard van de georganiseerde criminaliteit in Nederland. In deze ronde zijn voor het eerst opsporingsonderzoeken meegenomen waarbij zicht is gekomen op de communicatie van verdachten via PGP-data. In deze zesde ronde hebben de onderzoekers zich gericht op twee specifieke vormen van criminaliteit, cocaïnesmokkel en liquidaties. INHOUD Inleiding Criminele levenspaden van verdachten van georganiseerde criminaliteit tussen 1995 en 2021 Methoden in de cocaïnesmokkel naar of via Nederland Criminele samenwerkingsverbanden betrokken bij de invoer van cocaïne naar of via Nederland Criminele carrières van verdachten in de cocaïnesmokkel Aanpak van de Nederlandse cocaïnesmokkel Criminele samenwerkingsverbanden betrokken bij liquidaties in Nederland Methoden bij de uitvoering van liquidaties Criminele carrières van verdachten betrokken bij liquidaties Aanpak van liquidaties in Nederland Slotbeschouwing

Als gevolg van de grootschalige Russische invasie in februari 2022 zijn veel Oekraïners naar het buitenland gevlucht. In Nederland bevinden zich volgens de laatste cijfers 130.000 geregistreerde Oekraïense ontheemden. In veel Nederlandse gemeenten zijn burgerinitiatieven ontstaan om deze ontheemden te steunen. In sommige gemeenten zijn social hubs of huiskamers ingericht. Dit zijn plekken waar Oekraïners elkaar informeel kunnen treffen en deelnemen aan activiteiten. Deze social hubs verschillen in opzet en uitvoering. Bij de programmadirectie Oekraïense ontheemden van het ministerie van Asiel en Migratie (A&M) was er behoefte aan kennis over de manier waarop social hubs een bijdrage leveren aan de participatie en zelfredzaamheid van ontheemden uit Oekraïne. Deze behoefte leefde ook bij de social hubs zelf, om te leren van de ervaringen van andere initiatieven. De centrale vraag van het onderzoek: Kunnen de Oekraïense social hubs een bijdrage leveren aan de maatschappelijke participatie en zelfredzaamheid van ontheemden uit Oekraïne in Nederland en de terugkeer naar Oekraïne wanneer dit mogelijk is? En zo ja, op welke wijze en onder welke randvoorwaarden? INHOUD Inleiding Context en ontwikkelingen Opzet Oekraïense social hubs Bijdrage aan participatie Bijdrage aan zelfredzaamheid Bijdrage aan vrijwillige terugkeer Conclusie en discussie

De centrale probleemstelling van dit onderzoek valt uiteen in de volgende hoofdvragen: In hoeverre wordt de doelstelling waarmee de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (Wahv) is ingevoerd, behaald? Verdient het aanbeveling om de Wahv of de toepassing daarvan te wijzigen, in het bijzonder (a) door gedragingen toe te voegen aan of te schrappen uit de bijlage bij de Wahv? (b) door de hoogte van (sommige) administratieve sancties in de bijlage bij de Wahv aan te passen? Hoe verhoudt afdoening op grond van de Wahv zich tot afdoening door middel van een strafbeschikking of bestuurlijke boete en heeft de Wahv-afdoening tegen de achtergrond daarvan nog toegevoegde waarde als zelfstandige afdoeningswijze? INHOUD Inleiding Beleidslogica Hoofdlijnen van de wettelijke regeling Wahv-gedragingen Tarieven Constatering gedraging en oplegging sanctie Rechtsbescherming Tenuitvoerlegging Systeemvergelijking Conclusies en aanbevelingen

In maart 2019 is de Wet computercriminaliteit III (CCIII) in werking getreden. Het doel van deze wet is om de politie en het Openbaar Ministerie meer mogelijkheden te bieden om computercriminaliteit en andere vormen van ernstige criminaliteit op te sporen en te vervolgen. De nieuwe strafbaarstellingen en de nieuwe bijzondere opsporingsbevoegdheden zijn vastgelegd in nieuwe of aangepaste wettelijke bepalingen in het Wetboek van Strafrecht en in het Wetboek van Strafvordering. Om te kijken hoe de wet in haar eerste vijf jaar benut wordt in de opsporingspraktijk heeft het ministerie van Justitie en Veiligheid het WODC gevraagd de Wet CCIII te evalueren. In hoeverre worden de doelstellingen zoals geformuleerd in de Wet CCIII in de praktijk gerealiseerd? Ter beantwoording van deze onderzoeksvraag zijn drie deelvragen geformuleerd. Wat is het doel van de verschillende bepalingen van de Wet CCIII en welke veronderstellingen liggen aan die bepalingen ten grondslag? Hoe wordt in de praktijk uitvoering gegeven aan de verschillende bepalingen van de Wet CCIII? Welke gevolgen (zowel bedoeld als onbedoeld) hebben de verschillende bepalingen van de Wet CCIII voor de opsporingspraktijk?

Het vertrouwen in de wetenschap is nog steeds groot, maar neemt onder bepaalde groepen in de samenleving af. Bovendien is het vertrouwen in instituties die wetenschap gebruiken, zoals politiek en journalistiek, laag. In de nieuwste editie van het tijdschrift Justitiële verkenningen geven de auteurs in 5 artikelen hun visie op deze ontwikkeling. En ook op wat nodig is om het vertrouwen te behouden. Daarin speelt de wetenschap zelf ook een belangrijke rol. INHOUD Groot deel Nederlandse bevolking houdt vertrouwen in wetenschap Vertrouwen in wetenschappelijke kennis: kennisbubbels en de wenselijkheid van collectieve reflexiviteit Vertrouwen binnen de wetenschap. De replicatiecrisis en de oproep tot transparanter onderzoek Wetenschap en vertrouwen = kennis en rechtsstaat. Een opiniërende bijdrage DJI en de wetenschap: een duurzame verbintenis met wrijving

Onderzoek naar hoe Nederlanders van 16 jaar en ouder naar kansspelen en daaraan gelieerde thema’s kijken. De focus ligt zowel op het perspectief van spelers als op het perspectief van niet-spelers. Spelers worden verder onderverdeeld in spelers die zowel op een fysieke locatie als online spelen (online spelers) en zij die alleen deelnemen op fysieke locaties (niet-online spelers). Zodoende kan een vergelijking tussen verschillende groepen worden gemaakt en eventuele verschillen worden beschreven. De hoofdvraag van het onderzoek is: Welke perspectieven op kansspelen bestaan er onder spelers en niets-pelers, en welke ontwikkelingen hebben zich sinds de meting in 2024 voorgedaan? Op basis van de hoofdvraag zijn de volgende deelvragen opgesteld: Wat is de informatiebehoefte met betrekking tot de kansspelen? Daarbij gaat het zowel om de informatiebehoefte vanuit beleidsmatig opzicht, als vanuit relevante stakeholders. Welke perspectieven van spelers en niet-spelers bestaan er op deze thema’s? Welke ontwikkelingen in het perspectief op kansspelen hebben zich in het afgelopen jaar voorgedaan? INHOUD Inleiding Keuzes bij het gokken: frequentie, tijdstip, gezelschap en middelengebruik Redenen voor spelen Online kansspelen Problemen door gokken Houding ten aanzien van gokken en winstkans Perceptie van de risico’s van gokken Hulp en zorg Regelgeving

In the Netherlands and throughout the European Union, only a small proportion of third-country nationals who are issued an order to leave by their host state actually comply and depart. In 2023, around 436,000 non-EU citizens were ordered to leave the European Union, while 85,000 returned to third countries—a ratio of 19 per cent between return orders and returns. There are several challenges to enforce these decisions. A critical question for policymakers and practitioners, and the research question motivating this study, is what role return counselling and reintegration assistance play in the return decisionmaking process. More specifically, this study by researchers from the Migration Policy Institute Europe (MPI Europe) explores how the timing, method, location, and actors involved in counselling shape its potential influence on migrants’ decision-making. CONTENT Introduction What Is Known about How Migrants Make Decisions about Return? This Study’s Methodology for Examining Migrants’ Return Decision-Making Assisted Return and Reintegration from the Netherlands Results I: Assessing the Drivers of Assisted Return Using Administrative Data Results II: Exploring the Role of Counselling and Reintegration Assistance in Migrants’ Decision-Making Conclusions and Recommendations

Het doel van het onderzoek is om inzicht te bieden hoe Nederland en verschillende andere landen van de Raad van Europa (RvE) (Duitsland, Frankrijk, Zwitserland en Engeland en Wales) omgaan met de afweging tussen de belangen van vertrouwelijkheid, de geheimhoudingsplicht en het verschoningsrecht enerzijds en de praktijk van handhaving, opsporing en vervolging anderzijds. Het onderzoek beoogt inspiratie en praktische handvatten te bieden. De onderzoeksvragen zijn: Hoe ziet het toepasselijke juridisch kader (zoals wetgeving, juridische beginselen, instructies, aanwijzingen, gedragsregels, toezicht op beroepsuitoefening, jurisprudentie) m.b.t. vertrouwelijke communicatie, geheimhoudingsplicht en verschoningsrecht van advocaten, notarissen en/of vergelijkbare geheimhouders in een aantal andere RvE-landen eruit? Wat zijn de praktijkervaringen van betrokken partijen in de geanalyseerde RvE-landen met beroepen op het verschoningsrecht in het kader van handhaving, opsporing en vervolging? Hoe kunnen de gevonden verschillen tussen de landen onderling en in vergelijking met Nederland worden verklaard en gewaardeerd in het licht van het antwoord op de vraag hoe de afweging plaatsvindt tussen belangen van opsporing en vervolging enerzijds en het beginsel van vertrouwelijkheid anderzijds? Tot welke inspiratie en praktische handvatten leiden de uitkomsten van het onderzoek voor de afweging van genoemde belangen in wetgeving, beleid en in de praktijk in Nederland? INHOUD Inleiding Europees juridisch kader Nationaal kader Duitsland Zwitserland Frankrijk Het verschoninngsrecht in Engeland en Wales Rechtsvergelijking Slotbeschouwing en inspiratiepunten