Nieuwe technologieën in opsporing en veiligheidszorg

Abstract

The police and other law enforcement inforces can operate more proactive and effectiver thanks to the use of upcoming new technologies. However the use of these tecnologies poses various dilemmas involving the privacy and legal security of civilians. In this issue of Justitiële verkeningen several of these technologies, from big data to drones and from robots to datamining, are being described and the consequences of their application discussed.

ARTIKELEN: A. de Vries en S. Smit - Predictive policing: Politiewerk aan de hand van voorspellingen R. Kitchin - Datagestuurde stedelijke planning en ‘smart cities’ C. Cuijpers en S. van Schendel - Data Protection by Design als argument in het FBI vs. Apple debat B. Custers en B. Vergouw - Technologie voor opsporing en handhaving: Kansen, ervaringen en knelpunten S. Flight - Politie en beeldtechnologie: Gebruik, opbrengsten en uitdagingen P.J.M. Elands - Drones: Zegen of vloek? M.V. Dignum en J. van den Hoven - Reflecties op het verantwoord gebruik van kunstmatige intelligentie SAMENVATTING: De opkomst van nieuwe technologieën stelt de politie en andere rechtshandhavingsinstanties in staat proactiever en effectiever te opereren. De toepassing van deze technologieën in het publieke veiligheidsdomein roept echter ook allerlei vragen op met betrekking tot privacy en andere grondrechten van burgers. Dit themanummer beoogt enerzijds die nieuwe technologische toepassingen te beschrijven en anderzijds de (mogelijke) consequenties daarvan nader te beschouwen en aan discussie te onderwerpen. Naast afzonderlijke artikelen over concrete technologische toepassingen (beeldtechnologie, drones) gaat de aandacht uit naar enkele belangrijke trends die alle voortvloeien uit de groeiende beschikbaarheid van – onderling koppelbare – grote hoeveelheden data afkomstig uit allerlei bronnen. Bij politiekorpsen wereldwijd heeft dit geleid tot een de groeiende populariteit van predictive policing: politiewerk doen aan de hand van voorspellingen die gebaseerd zijn op een enorme verzameling historische gegevens over o.a. delicten, de plegers ervan en criminaliteitspatronen, gecombineerd met realtime data. Het politieoptreden wordt aldus datagestuurd en meer op preventie gericht. Een stap verder is prescriptive policing, waarbij de data aangeven wat de meest effectieve interventie zou zijn. Met de film Minority Report in gedachten doemen de zwartste scenario’s op: krijgen we een ‘gedachtenpolitie’ , staat de onschuldpresumptie op het spel? Deze vragen zijn des te prangender wanneer de rechtshandhaving steeds meer wordt overgelaten aan drones en robots. De grote uitdaging in dit verband is hoe ethische, maatschappelijke en juridische waarden al in het ontwerpproces van articificiële intelligentie toepassingen kunnen worden ingebouwd. Iets soortgelijks speelt met betrekking tot de bescherming van persoonlijke gegevens en privé-communicatie bij het gebruik van computers en smartphones e.d. Nieuwe Europese wetgeving schrijft voor dat gegevensbescherming wordt ingebouwd in producten en diensten, een principe dat wordt aangeduid met de term Data Protection by Design and Default.