Verboden liefdes

Abstract

This issue of Justitiële verkenningen_ deals with the phenomenon of ‘forbidden love’, in other words relationships that are considered inappropriate by society and in some cases also prohibited by law. Historically prohibiting certain love relationships was motivated by religious values and moral standards. Nowadays this type of prohibition is legitimized by government policies aiming to protect the supposedly weaker person in the relationship. Another reason can be the fight against certain social_ abuses (forced marriage, trafficking in women) or the desire to reach other policy goals (f.i. limiting immigration).

ARTIKELEN: J. Kok - Liefde met hindernissen; over ongewenste relaties in het verleden Jules Mulder - De pedofiele relatie M. Verhoeven en B. van Gestel - De liefjes van prostituees: pooiers of partners? L. Sterckx - De Verdonk-factor? Steeds minder Turkse en Marokkaanse Nederlanders kiezen partner uit het land van herkomst J. Priem - Het verbod op het neef-nichthuwelijk; opvattingen van Turkse en Marokkaanse Nederlanders K. Waaldijk - Grote diversiteit en enige rechtsgelijkheid; juridische samenlevingsvormen voor paren van gelijk geslacht in Europa SAMENVATTING: De keuze van een liefdespartner is door de eeuwen heen altijd beperkt door kerkelijke en maatschappelijke zedelijkheidsnormen, die vaak ook in wettelijke verbods- en strafbepalingen tot uitdrukking kwamen. Vanaf de jaren zestig-zeventig van de vorige eeuw begon de opmars van een ‘bevrijdingsideologie’ die seksuele zelfbeschikking voor ieder individu centraal stelde en die zich afzette tegen de kerkelijke en burgerlijke moraal. Onder invloed van de tweede feministische golf en andere emancipatiebewegingen zien we in de decennia daarna grote veranderingen optreden op het terrein van de zedelijkheid: nieuwe wetgeving over abortus, echtscheiding, de legalisering van prostitutie en de erkenning van homoseksuele en lesbische relaties, uitmondend in de openstelling van het huwelijk voor partners van gelijk geslacht. Maar gaandeweg kwam er ook meer aandacht voor de blinde vlekken van het seksuele zelfbeschikkingsideaal: de commerciële exploitatie van seks, vrouwenhandel, de vaak ongelijke machtspositie van man en vrouw, seksueel geweld en misbruik, evenals de kwetsbaarheid van minderjarigen in seksuele relaties. Ook tegenwoordig worden sommige individuele partnerkeuzen maatschappelijk afgewezen en/of ontmoedigd of zelfs verboden door overheidsmaatregelen. Doorgaans niet meer vanwege een schending van de goede zeden, maar steeds vaker met de bedoeling om de zwakker geachte partij in de relatie te beschermen. Ook de bestrijding van maatschappelijke misstanden (bijvoorbeeld vrouwenhandel, dwanghuwelijken) of de realisering van andere beleidsdoelen (bijvoorbeeld beperking van immigratie) speelt hierbij een rol. In dit themanummer worden verscheidene typen van deze ‘Verboden liefdes’ behandeld.