Drempels in de toegang tot het recht

Abstract

Het WODC doet sinds 2003 elke vijf jaar onderzoek naar de potentieel juridische problemen van de Nederlandse bevolking: de Geschilbeslechtingsdelta’s. In de meest recente meting – over de periode 2015-2019 – was ten opzichte van eerdere metingen sprake van afnemend gebruik van rechtshulp en (buiten)gerechtelijke procedures. Daarbij steeg het aandeel respondenten dat geen (juridische of niet-juridische) actie ondernam om hun probleem op te lossen licht. Dit onderzoek beoogt de drempels die rechtzoekenden ervaren bij het aanpakken van hun potentieel juridische problemen in kaart te brengen. Probleemstelling van het onderzoek: Welke drempels ervaren burgers in de toegang tot het recht, specifiek de groep die op grond van hun inkomen niet in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand (de niet-Wrb-gerechtigden)? De vier drempels die onderscheiden worden: een financiële drempel gerelateerd aan de materiële kosten van het aanpakken van het probleem een praktische drempel gerelateerd aan de immateriële kosten zoals de benodigde tijd en energie een drempel gerelateerd aan handelingsverlegenheid – niet weten hoe het probleem aan te pakken een psychologische drempel waarbij respondenten gevoelens van ongemak, angst of schaamte ervaren INHOUD Inleiding Omvang passiviteit en niet-gebruik Ervaren drempels Conclusie

This study aimed to identify the barriers that citizens experience in addressing their justiciable problems. We focused particularly on citizens who did not qualify for subsidised legal aid. The Legal Aid Act (Wrb) regulates access to subsidised legal aid. This access is subject to eligibility criteria relating to household income and assets. The focus on citizens who are not eligible for subsidised legal aid stems from indications that middle-income citizens in particular experience barriers in accessing the law. In addition, a previous study has already looked at non-use of legal aid by eligible citizens. This study aimed to answer the following research question: What barriers do citizens experience in accessing the law, specifically those that do not qualify for subsidised legal aid? Four types of barriers to accessing justice emerged from this study: a financial barrier related to the material costs of addressing the problem, a practical barrier related to intangible costs such as the time and energy required to address the problem, hesitation to act related to not knowing how to address the problem, and a psychological barrier where respondents experienced feelings of discomfort, fear, or shame.