Een verkennend kwalitatief onderzoek naar klassenjustitie in de Nederlandse strafrechtketen

Abstract

The study reported here focuses on four central questions: What is class justice? Does it occur in the Dutch criminal justice system? If so, how frequently does it occur? And what causes it? In this report, the emphasis lies on answering the first question, as the qualitative study we conducted is particularly well-suited for answering the question about what class justice in the Dutch criminal justice system entails. The research consisted of studying scientific and adjoining literature of the last 20 years. We also held interviews and focus group discussions with 45 people who are professionally involved in the Dutch criminal justice system (from science, advocacy, the Public Prosecution Service (including the National Office for Serious Fraud, Environmental Crime and Asset Confiscation), the Police (including the Fiscal Intelligence and Investigation Service), the Judiciary, and the Probation Service). We also conducted interviews with two critical citizens, and a focus group discussion with five critical citizens. This involves experts by experience and critical people who keep track of cases that lead to associations with class justice.

In het hier gerapporteerde onderzoek staan de volgende vier vragen centraal: Wat is klassenjustitie? Komt het in de Nederlandse strafrechtketen voor? Zo ja, hoe vaak komt het voor? En waardoor komt het? In het rapport ligt de nadruk op het beantwoorden van de eerste vraag. Het door ons uitgevoerde kwalitatieve onderzoek leent zich namelijk bij uitstek voor het beantwoorden van de vraag wat kan worden verstaan onder klassenjustitie in de strafrechtketen in Nederland. Het onderzoek bestond uit het bestuderen van de wetenschappelijke en aanpalende literatuur van de laatste 20 jaar. Ook hielden we interviews en focusgroepgesprekken met 45 personen die beroepshalve betrokken zijn bij de strafrechtketen in Nederland (vanuit de wetenschap, advocatuur, Openbaar Ministerie (inclusief Functioneel Parket), Politie (inclusief FIOD), Rechtspraak en Reclassering). Tevens voerden we een tweetal interviews met twee kritische burgers en een focusgroepgesprek met vijf kritische burgers. Het gaat hierbij om ervaringsdeskundigen en kritische volgers van casussen die de associatie met klassenjustitie oproepen. INHOUD: 1. Inleiding, 2. Onderzoeksmethoden, 3. Wat is het? 4. Komt het voor? 5. Hoe vaak komt het voor? 6. Waardoor komt het? 7. Reflecties van enkele kritische burgers, 8. Conclusies en aanbevelingen.