De concurrerende macht: een nieuwe rol voor de overheid?

Abstract

In de Nota Wetgeving voor de elektronische snelweg (Nota WES) uit 1998 is, op basis van daartoe verricht onderzoek, een overzicht gegeven van de belangrijkste gevolgen van de ontwikkeling van de elektronische snelweg voor de Nederlandse wetgeving. Verder is een kader geschetst voor de wijze waarop de overheid dient te reageren op ontwikkelingen rond de elektronische snelweg.Met dit onderzoek is beoogd aan te geven in hoeverre technologische, economische of andere maatschappelijke ontwikkelingen aanleiding geven tot een nieuwe opstelling van de wetgever. Naast literatuuronderzoek is een 20-tal experts op technisch en of juridisch gebied bevraagd.Het rapport dient als hulpmiddel voor de actualisering van de Nota WES. De hoofdlijn in de Nota WES is dat de ontwikkeling van de informatiesamenleving in beginsel aan de maatschappelijke krachten moet worden overgelaten, waarbij de overheid kiest voor een terughoudende opstelling. Uit het onderzoek blijkt dat er reden is om dit standpunt te nuanceren. De belangrijkste redenen zijn:het tempo van de technische ontwikkelingen is sinds het verschijnen van de nota WES aanzienlijk versneld en deze versnelling zal zich voortzetten;bezit en gebruik van ICT zijn niet ongelijk verdeeld, wel vindt een verschuiving plaats van het handelen van het publieke naar het privé-domein;de vergrote technische mogelijkheden vragen op sommige terreinen om een actievere inzet van de overheid met name bij overheidsinformatievoorziening en overheidsdienstverlening, terwijl op andere terreinen de overheid de ambities zal dienen te matigen;er ontstaat een nieuwe mogelijkheid voor overheidshandelen, namelijk de overheid als concurrerende aanbieder (bijv. gericht op het bestrijden van ongewenste informatie en diensten door het leveren van wel betrouwbare informatie en het aanbieden van kwalitatief goede alternatieve diensten). Terzake van een effectief overheidsoptreden worden twee voorwaarden geformuleerd: - het hanteren van een goed model van de technische ontwikkelingen; - en een gecoördineerde benadering van technische ontwikkelingen. Terzake van de regelgeving wordt geconcludeerd dat: - Voor bepaalde onderwerpen lijkt nationale regelgeving aangewezen zoals regulering van openbaarmaking, overheidsvoorziening, raadpleging van de bevolking, certificeren van het geautomatiseerd afgeven van beschikkingen. - Voor andere onderwerpen is zelfregulering, dan wel co-regulering te verkiezen, zoals bij het beheer van semi-openbare ruimte (voorbeelden daarvan zijn nieuwsgroepen, chatrooms, web peer tot peer netwerken, intranetten).