• 25 jaar Van der Hoeven kliniek - De patiëntenpopulatie van de dr. Henri van der Hoevenkliniek in de periode 1955-1977: achtergronden, afloop van de behandeling en recidive

      Emmerik, J.L. van (WODC, 1981)
      Dit interimrapport bevat de beantwoording van vier deelvragen:In hoeverre is de aard van de patiëntenpopulatie, die in de loop der jaren bij de Van der Hoeven Kliniek in behandeling is geweest, veranderd?Welke behandelingsvormen zijn in de Van der Hoeven Kliniek op deze personen toegepast, en hoe heeft de filosofie, die aan de behandeling ten grondslag ligt, hierop ingewerkt?Op grond waarvan is de ex-patiënt ontslagen, en hoe is het daarna verder gegaan?In hoeverre zijn er verbanden te leggen tussen the welzijn van de ex-patiënt op dit moment en de behandeling in de Van der Hoeven Kliniek?
    • Aangifteplicht in de TBS - Procesevaluatie van de handleiding

      Walberg, A.; Reitsma, J.; Jongebreur, W. (Significant, 2014)
      In 2011/2012 is de regelgeving m.b.t. de verplichte aangifte in de TBS geëvalueerd door Bureau Van Montfoort (zie link bij: Meer informatie). Uit deze evaluatie bleek dat de regelgeving in de praktijk niet wordt uitgevoerd zoals beoogd. Zo worden niet voor alle feiten waarvoor dat zou moeten aangifte gedaan, wordt de termijn waarbinnen aangifte moet worden gedaan niet altijd gehaald en verrichten de betrokken partners (politie, OM) niet de beoogde handelingen. Om onduidelijkheden rondom de aangifte-plicht weg te nemen, is een handleiding opgesteld. In de handleiding is nadere uitleg over de regelgeving opgenomen en zijn de stappen toegelicht die door de betrokken partijen moeten worden uitgevoerd. De handleiding is met ingang van november 2013 van toepassing. In de periode van maart tot en met september 2014 is een procesevaluatie uitgevoerd naar de naleving van deze handleiding. Het doel van het huidige onderzoek is om na te gaan of de regeling met betrekking tot het van rechtswege vervallen van de machtiging verlof (Rvt 53) en proefverlof (Rvt 57) nu wel wordt uitgevoerd zoals beoogd. INHOUD: 1. Inleiding 2. De aangifteplicht en de handleiding 3. Onderzoeksverantwoording 4. Implementatie van de handleiding 5. van feit naar beslissing over aangifte 6. Aangifte en verwerking daarvan 7. Beoordeling van het feit door OM 8. Beoordeling door de Verlofunit 9. Gesignaleerde aandachtspunten 10. Conclusie
    • Balanceren met recht - onderzoek naar de beginselenwet verpleging terbeschikkinggestelden in de klinische praktijk

      Hoek, D. van der; Eppink, K.; Koenraadt, F.; Boone, M. (WODC, 2009)
      Dit rapport vormt de neerslag van het tweede evaluatie-onderzoek naar de Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden (Bvt). Deze wet is ruim elf jaar geleden in werking getreden en regelt de interne rechtspositie van terbeschikkinggestelden. De probleemstelling van het onderzoek is drieledig en luidt: - Hoe is de Bvt tien jaar na invoering van de wet geïmplementeerd in de tbs-inrichtingen? - In hoeverre zijn de met de wet beoogde doelstellingen bereikt? - Welke knelpunten/aandachtspunten treden op? Wat zijn ongewenste neveneffecten?
    • Band met behandeling - een onderzoek naar de toegevoegde waarde van Electronic Monitoring aan de behandeling van tbs-gestelden en jongeren met een PIJ-maatregel

      Berends, I.E.; Vinkenvleugel, M.H.I.; Bijl, B. (WODC, 2008)
      In hoeverre draagt Electronic Monitoring (EM) bij aan een effectievere behandeling van TBS-ers en jeugdigen met een PIJ-maatregel? Electronic monitoring is (in justitiële setting) de verzamelnaam voor technologie die is bedoeld om de verblijfplaats van personen statisch of dynamisch te bepalen. EM is bij een negental instellingen uitgezet als pilot, waarna de ervaringen met de betrokken partijen zijn geïnventariseerd.
    • Behandeling van seksuele delinquenten

      Unknown author (WODC, 1989)
      Dit themanummer van Justitiele Verkenningen gaat over de problemen in de behandeling van seksuele delinquenten. In maart van dit jaar werden vanuit het Ministerie van Justitie twee besloten studiedagen georganiseerd over 'seksualiteit en intimiteit in de inrichting' ten behoeve van de medewerkers in inrichtingen waarin de tbs-maatregel ten uitvoer wordt gelegd. De lezingen die op deze dagen werden gehouden, zijn in dit themanummer in artikelvorm bijeengebracht. De bijdragen vormen met elkaar een fascinerende staalkaart van morele overwegingen, behandelingsproblemen, psychotherapeutische technieken en beleidsafwegingen rond agressief seksueel geweld.
    • Binnen beeld buiten - Een evaluatie van zorgconferenties bij langverblijvers (15+) in de tbs

      Wolf, M.J.F. van der; Reef, J.; Gunnink, L.; Hertzberger, J.; Doekhie, J.V.O.R. (Universiteit Leiden - Instituut voor Strafrecht en Criminologie, 2022-05-06)
      Dit onderzoek heeft als doel de gehouden zorgconferenties in het kader van het Project 15-plus, als veelbelovende oplossing voor het ervaren probleem van langverblijvers in de tbs, te evalueren. INHOUD: 1. Inleiding, 2. Kenmerken van langverblijvers – verslag van een dossierstudie, 3. Waardering van betrokkenen – verslag van een interviewstudie, 4. Buitenlandse inzichten – verslag van een vergelijkend onderzoek, 5. Beleidsimplicaties en vroegsignalering – verslag van expertmeetings, 6. Conclusies, discussie en aanbevelingen.
    • Blijvend delictgevaarlijk - Empirische schattingen en conceptuele verheldering

      Kogel, C.H. de; Verwers, C.; Hartogh, V.E. den (WODC, 2005)
      Deze inventarisatie van blijvend delictgevaarlijke patiënten heeft plaatsgevonden in acht tbs-klinieken, drie Forensisch Psychiatrische Klinieken (FPK’s), negen Forensisch Psychiatrische Afdelingen (FPA’s) van algemeen psychiatrische ziekenhuizen, drie Klinieken voor Intensieve Behandeling (KIB’s) en Hoeve Boschoord.  Daarnaast hebben ook twee gesloten afdelingen voor chronisch psychiatrische patiënten van algemeen psychiatrische ziekenhuizen deelgenomen. Het gaat om het verkrijgen van inzicht in de aard en omvang van de populatie patiënten in de TBS-sector en de algemene geestelijke gezondheidszorg (ggz) die blijvend delictgevaarlijk en gestoord worden geacht en voor wie naar de huidige stand van de wetenschap en praktijk geen reëel behandelperspectief aanwezig wordt geacht. INHOUD: 1. Inleiding 2. Achtergrondinformatie over juridische maatregelen en voorzieningen 3. Een verkenning van het concept 'blijvende delictgevaarlijkheid' 4. Methoden 5. Aantallen 'blijvend delictgevaarlijke' patiënten 6. Behoefte aan beveiliging en zorg 7. Slotbeschouwing
    • Buiten behandeling - Een cijfermatig overzicht van de strafrechtelijke recidive van ex-terbeschikkinggestelden

      Wartna, B.S.J.; Harbachi, S. el; Knaap, L.M. van der (WODC, 2005)
      In dit rapport wordt ingegaan op de strafrechtelijke recidive onder ex-terbeschikkinggestelden. De uitstroomresultaten van de gehele sector worden in kaart gebracht.
    • Contraire beëindiging van de TBS-maatregel - Aantal, aard en verband met recidive

      Kogel, C.H. de; Hartogh, V.E. den (WODC, 2005)
      Rechters besluiten ongeveer elf keer per jaar tegen het advies in een tbs-behandeling te beeindigen. In de meeste van deze gevallen schat de tbs-kliniek of een andere adviserende instantie het recidive-risico laag in, zo laat dit WODC-onderzoek zien. Het WODC onderzocht 91 tbs-zaken uit de periode 2001-2004, die bij het ministerie van Justitie geregistreerd staan als contrair beëindigd. Het blijkt dat in slechts 45 van die gevallen de rechter niet alleen contrair aan de vordering van de officier van justitie, maar ook contrair aan de adviserende instantie besloot de tbs-behandeling te beëindigen. Het ministerie had om dit onderzoek gevraagd omdat de afgelopen jaren het aantal contraire beslissingen leek te stijgen. De rechter beslist in Nederland op vastgestelde tijdstippen of een uitgesproken tbs-maatregel moet worden verlengd. Dat gebeurt elk jaar of elke twee jaar. De tbs-maatregel kan alleen worden verlengd als er een onaanvaardbaar groot risico is dat de tbs-gestelde opnieuw een ernstig delict pleegt. Bij de beoordeling daarvan is gedragskundige expertise nodig. De rechter wordt geadviseerd door de behandelende tbs-kliniek, respectievelijk een psychiater en de reclassering. Onder contraire beëindiging wordt verstaan het door de rechtbank of in hoger beroep door de Penitentiaire Kamer van het gerechtshof Arnhem niet verlengen van de tbs-maatregel tegen het advies van de adviserende instantie in. INHOUD: 1. Inleiding en opzet van het onderzoek 2. Aantal en aard van contrair beëindigde zaken 3. Argumenten om contrair te beëindigen 4. Recidive na contraire beëindiging van de TBS-maatregel 5. Slot
    • De beveiligde fase van het begeleid verlof - Procesevaluatie beveiligde fase begeleid verlof en exploratie van te verwachten effecten

      Nauta, O.; Roorda, W. (medew.); Hulshof, P. (medew.) (WODC, 2009)
      Naar aanleiding van een incident is de beveiligde fase van het begeleid verlof ingevoerd. De volgende probleemstelling komt in dit onderzoek aan de orde: - Wat wordt beoogd met de beveiligde fase tijdens begeleid verlof? - Welke effecten en neveneffecten van deze maatregel zijn te verwachten? - Hoe worden de beveiligde fase tijdens begeleid verlof en de aangepaste Geweldsinstructies (wat betreft de beveiligde fase) uitgevoerd en ervaren?
    • De Externe Monitor Terbeschikkinggestelden - ontwikkeling van een samenwerkingsverband

      Nagtegaal, M.H.; Horst, R.P. van der (WODC, 2014)
      Dit rapport beschrijft de totstandkoming van een samenwerkingsverband tussen zeven (justitiële) organisaties, waarbij gegevens van personen met een maatregel terbeschikkingstelling (tbs-maatregel) voor onderzoeksdoeleinden worden gekoppeld. Dit samenwerkingsverband heeft de naam Exterme Monitor Terbeschikkinggestelden (EMT) gekregen. De term extern slaat op het feit dat het gaat om gegevens die in de extramurale fase van de tbs-behandeling worden verzameld. De volgende onderzoeksvragen komen aan de orde:Welke informatie wordt in de EMT verzameld?Op welke manier zijn de data van verschillende organisaties (anoniem) te koppelen?Welke procedures moeten worden gevolgd bij het indienen van een onderzoeksvraag bij de EMT? INHOUD: 1. Inleiding en methode 2. Verzameling van informatie en koppelmethode 3. Procedures EMT-onderzoek 4. Eerste onderzoek EMT 5. Conclusie
    • De levenslange vrijheidsstraf

      Zyl Smit, D. van; Glerum, V.H.; Cornelissen, D.J.G.J.; Hattum, W.F. van; Fleisher, M.S.; Jonge, G. de; Braun, P.C.; Bont, T. de; Meijer, S.; Ginneken, E.F.J.C. van (WODC, 2013)
      ARTIKELEN: 1. D. van Zyl Smit - De levenslange vrijheidsstraf internationaal vergeleken 2. V.H. Glerum - Levenslange gevangenisstraf: uitlevering en overlevering aan Nederland 3. D.J.G.J. Cornelissen - Het advies van de rechter in de gratieprocedure levenslanggestraften 4. W.F. van Hattum - Het aanzien van de Staat; over de praktijk van tenuitvoerlegging van de levenslange straf 5. M.S. Fleisher - 'Levenslang': schadebeperking door levenslange gevangenisstraffen 6. G. de Jonge - Naar een compensatoir regime voor levenslang- en zeer langgestraften 7. P.C. Braun - Perspectiefverlies bij levenslange gevangenisstraf en longstay-tbs-kader; overeenkomsten en verschillen 8. T. de Bont en S. Meijer - Perspectief voor levenslanggestraften? 9. Boekrecensie door E.F.J.C. van Ginneken over: Leven na een levenslange gevangenisstraf 10. Internetsites. SAMENVATTING: Nederland neemt met zijn strenge uitleg van levenslange straf een uitzonderingspositie in Europa in. De meeste landen kennnen een aan rechterlijke toetsing onderhevige regeling die voorziet in de mogelijkheid van voorwaardelijke vrijlating nadat een substantieel deel van de straf is uitgezeten. Nederland kent alleen de aan politieke besluitvorming onderworpen gratieregeling. Tegen deze achtergrond is er alle aanleiding om in dit themanummer ook aandacht te besteden aan de internationale context waarbinnen het Nederlandse beleid ten aanzien van de levenslange gevangenisstraf vorm heeft gekregen, evenals aan de discussies over dit onderwerp in andere landen.
    • De longstay afdeling van Veldzicht - Een evaluatie

      Kogel, C.H. de; Verwers, C. (WODC, 2003)
      In april 1999 is in Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) Veldzicht te Balkbrug een verblijfsafdeling voor TBS-gestelden in gebruik genomen. Het was de eerste maal dat in een TBS-kliniek een afdeling deze status kreeg. Binnen de TBS-sector wordt een dergelijke afdeling een ‘longstay afdeling’ genoemd. De afdeling is bedoeld voor TBS-gestelden bij wie het, ondanks langdurige behandeling, niet is gelukt om het delictrisico tot een aanvaardbaar niveau terug te brengen. Gegeven de huidige stand van wetenschap en praktijk wordt bij deze patiënten geen reëel behandelperspectief meer aanwezig geacht en is het de verwachting dat zij lang, mogelijk voorgoed, in een TBS-kliniek moeten verblijven. De overwegingen om een afdeling voor ‘uitbehandelde’ TBS-gestelden in te richten, waren zowel van bedrijfsmatige en financiële aard als van zorginhoudelijke aard. Er zouden hierdoor schaarse  behandelplaatsen vrij komen voor TBS-gestelden die nog wel behandelperspectief hebben, terwijl de beveiliging van de maatschappij gewaarborgd zou blijven. Ook zou op de longstay afdeling de dagprijs ‘per bed’ aanzienlijk omlaag kunnen, omdat TBS-gestelden daar niet meer intensief behandeld zouden worden. Een aparte afdeling zou het bovendien mogelijk maken zorg op maat te bieden aan uitbehandelde patiënten en deskundigheid op dit terrein op te bouwen. Voor patiënten op de longstay afdeling zou hetzelfde wettelijke kader gelden als voor de overige TBS-gestelden. Het onderzoek betreft een evaluatie die binnen een beperkte periode moest worden afgerond. Dit beperkte de keuze van de methoden. Het onderzoek is kleinschalig en beschrijvend. Het betreft bovendien een specifieke groep TBS-gestelden waardoor de resultaten niet zonder meer generaliseerbaar zijn naar de gehele potentiële longstay populatie onder de TBS-gestelden. INHOUD: 1. Inleiding 2. Kenmerken van de patiënten van de longstay afdeling 3. Selectie en plaatsing 4. De longstay afdeling in de praktijk 5. Ervaringen van patiënten 6. Taxatie van het delictrisico met behulp van de HCR 7. Slotbeschouwing
    • De maatregel van terbeschikkingstelling van de regering

      Unknown author (WODC, 1975)
      Dit themanummer is gewijd aan de maatregel van T.B.R. De redactie van Justitiële verkenningen heeft geprobeerd een gevarieerd beeld te geven van de vraagstukken rondom de zorg voor de geestelijk gestoorde delinquenten. Aan de bewerkingen van de Nederlandse artikelen gaat een inleidende beschouwing vooraf, waarin aandacht besteed wordt aan de Nederlandsewetgeving van nu en in de toekomst, direct gevolgd door een overzicht van de behandelingsinrichtingen en hun werkwijze. Ten slotte zijn nog enige bewerkingen van buitenlandse artikelen opgenomen over dit onderwerp.
    • De puzzel is het grootst bij allochtonen - een verkennend onderzoek naar culturele diversiteit in de tbs

      Verstegen, N.; Zendedel, R.; Ingleby, D.; Vogel, V. de (Van der Hoeven Kliniek, 2011)
      Dit is het eerste breed verkennende, kwalitatieve onderzoek naar de invloed van culturele factoren tijdens oplegging en tenuitvoerlegging van de tbs-maatregel. Doel van dit project is het verkrijgen van inzicht in de momenten waarop de culturele achtergrond van de tbs-gestelde van belang is, in de omgang hiermee in de praktijk en het blootleggen van eventuele knelpunten. Daartoe is de dagelijkse praktijk bestudeerd in twee instellingen: de Van der Hoeven Kliniek en het Pieter Baan Centrum.
    • De tbs ter discussie

      Unknown author (WODC, 1999)
      Door de vele problemen waarmee de tbs-voorzieningen kampen, is een herbezinning op de gronden waarop de maatregel gelegitimeerd kan worden, noodzakelijk geworden. Sommigen twijfelen überhaupt aan het bestaansrecht van de tbs-maatregel en pleiten voor afschaffing (zie de bijdrage van Van der Landen in Justitiële verkenningen 1993, nr. 3). Geen van de auteurs in voorliggend nummer wil zover gaan. Wel wordt door de meeste beklemtoond de tbs niet te gebruiken voor groepen die elders behandeld of gedetineerd horen te worden. Het idee dat tbs-gestelden alleen voor behandeling in aanmerking komen als ze daartoe gemotiveerd zijn, lijkt meer steun te krijgen. Mede daardoor wordt de vraag wat te doen met degenen die niet behandeld kunnen of willen worden, steeds prangender.
    • De toekomst van tbs

      Unknown author (WODC, 1993)
      Vanaf zijn invoering heeft de tbs-maatregel problemen opgeroepen. Deze hangen samen met de tegenspraak die kan ontstaan tussen de verschillende doeleinden. Beveiliging, behandeling en vergelding staan in de praktijk vaak op gespannen voet. Zo kan de behandeling te vroeg als beeindigd worden beschouwd, waardoor de maatschappelijke beveiliging in gevaar komt. Om die reden worden aan verminderd toerekeningsvatbaren, naast tbs, vaak zeer lange gevangenisstraffen opgelegd. Hierdoor ontstaan nieuwe problemen. Wanneer eerst de straf en dan de maatregel ten uitvoer wordt gelegd, wat nu gebruikelijk is, dan komen psychisch gestoorde mensen in een voor hen volstrekt ongepaste omgeving terecht: de gevangenis. Gebeurt het omgekeerde dan bestaat het gevaar dat het eventueel gunstige resultaat van de behandeling tijdens het daarop volgende verblijf in de gevangenis teniet wordt gedaan. Ter oplossing van deze en dergelijke problemen is in 1992 de commissie Fokkens ingesteld. Mede naar aanleiding van het rapport van de commissie, dat naar verwachting deze maand zal verschijnen, is deze aflevering van Justitiele Verkenningen gewijd aan de toekomst van tbs.
    • Doelbereik van de pilot BIJ

      Schreijenberg, A.; Tillaart, J.C.M van den; Homburg, G.H.J. (Regioplan Beleidsonderzoek, 2012)
      Doel van het project Bestuurlijke Informatie Justitiabelen (BIJ) is het verbeteren van de informatiepositie van het openbaar bestuur, in casu het bestuursorgaan 'burgemeester', en daarmee het handelings_perspectief van het openbaar bestuur te vergroten. Het gaat om burgemeesters tijdig te informeren over de aanstaande terugkeer in de gemeente van (bepaalde categorieën) ex-gedetineerden. Op basis daarvan kan een beoordeling gemaakt worden van dreigende verstoringen van de openbare orde als gevolg van de terugkeer en kunnen maatregelen getroffen worden om deze te voorkomen. INHOUD: 1. De pilot+ bestuurlijke informatie justitiabelen 2. Het onderzoek naar de pilot+ BIJ 3. Informatiegebruik bij de gemeenten 4. Maatregelen en meerwaarde 5. Beantwoording van de onderzoeksvragen 6. Conclusie
    • Dwang in behandeling

      Unknown author (WODC, 1991)
      In dit themanummer wordt de vraag naar de verhouding tussen dwang en behandeling op verschillende manieren aan de orde gesteld. Enerzijds is er de vraag of behandeling in de plaats kan komen van 'touter' straf, anderzijds wordt ingegaan op de vraag of dwang kan worden ingezet als vrijwillige behandeling faalt. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de rechtspositie van tbs-gestelden. De terbeschikkingstelling (voorheen met de toevoeging 'van de regering') is een (internationaal gesproken unieke) maatregel waarin sprake is van een combinatie van dwang en behandeling.
    • Evaluatie beleidskader Longstay - differentiatie, herbeoordeling en verloftoets

      Reitsma, J.; Walberg, A.; Jongebreur, W.; Schrama, A. (Significant, 2013)
      Per 1 juni 2009 is een nieuw beleidskader Longstay Forensische Zorg in werking getreden. Het nieuwe beleidskader bevat ten opzichte van het vorige beleidskader een versterking van de rechtspositie van tbs-gestelden in de longstay en een differentiatie van de longstaypopulatie naar beveiligings- en zorgniveau’s. Vanaf 27 mei 2012 is eveneens de Verlofregeling voor tbs-gestelden gewijzigd, met specifieke consequenties voor personen met een longstay-status. Deze onderzoeksrapportage bevat een procesevaluatie van de implementatie van het beleidskader en de Verlofregeling. INHOUD: 1. Inleiding 2. Het beleidskader en de Verlofregeling 3. Interne differentiatie 4. Van aanvraag longstay-status tot plaatsing 5. Driejaarlijkse herbeoordeling 6. Verlof 7. Beëindiging longstay en uitstroom 8. Conclusies