• Afzonderlijke behandeling vordering benadeelde partij - Financiële consequenties voor de Staat van toepassing Voorschotregeling

      Dantzig, L.A. van; Kuipers, J.P.; Rij, J.C. van; Akkermans, A.J. (medew.) (Cebeon, 2021-12)
      Het beoogde nieuwe Wetboek van Strafvordering bevat de mogelijkheid om complexe vorderingen tot schadevergoeding van slachtoffers van een gewelds- of zedenmisdrijf als benadeelde partijen af te splitsen van de hoofdzaak en in een afzonderlijke procedure in het strafrecht te behandelen.1 Aanleiding hiervoor is dat in de huidige situatie de strafrechter een civiele vordering van de benadeelde partij niet behandelt, als dit naar het oordeel van de rechtbank een onevenredige belasting van het strafgeding oplevert. De benadeelde partij krijgt in dat geval geen schadevergoeding toegewezen in het strafproces. Weliswaar staat de weg naar de civiele rechter dan nog open, maar een civiele procedure kent drempels die er in de strafprocedure niet zijn.2 Afzonderlijke behandeling in een aparte schadevergoedingskamer zou behandeling in het strafproces alsnog mogelijk moeten maken, waardoor de voordelen voor het slachtoffer van strafrechtelijke behandeling blijven bestaan. De centrale onderzoeksvraag luidt: Wat zijn, volgens een beredeneerde schatting, de jaarlijkse publieke kosten van het toevoegen van de voor-schotregeling aan de afzonderlijke behandeling vordering benadeelde partij, zoals opgenomen in het concept nieuwe Wetboek van Strafvordering? INHOUD: 1. Inleiding 2. Problematiek niet-ontvankelijke vorderingen 3. Huidige praktijk: voeging en ontvankelijkheid 4. Toekomst: afzonderlijke behandeling 5. Voorschotregeling
    • Alternatieven voor de vrijheidsstraf

      Unknown author (WODC, 1988)
      Zolang er sprake is van vrijheidsbeneming is er nagedacht over mogelijkheden om deze straf te vermijden. Van diverse zijden is er met grote regelmaat op gewezen dat de nadelen ervan groter zouden zijn dan de voordelen. Tot een alternatief dat de vrijheidsstraf definitief uit het strafrecht zou doen verdwijnen is het echter nooit gekomen en velen betwijfelen of dit ook ooit het geval zal kunnen zijn. In de huidige strafrechtspleging fungeert de vrijheidsstraf'als de 'ultieme remedie'. De strafrechter beschikt reeds over andere sanctiemogelijkheden, zoals de geldboete en de voorwaardelijke vrijheidsstraf. Desondanks is er sprake van een enorme druk op de capaciteit van het gevangeniswezen. Onder andere om die reden lijkt de discussie over alternatieven voor de vrijheidsstraf de laatste jaren in een stroomversnelling te zijn geraakt. Opmerkelijk is dat in deze discussie velerlei argumenten een rol spelen, van ethische motieven tot bezuinigingsoverwegingen. Alle reden om in het themadeel van Justitiele Verkenningen op gevarieerde wijze aandacht te besteden aan mogelijke alternatieven voor de vrijheidsstraf.
    • Civiel schadeverhaal door slachtoffers van strafbare feiten - de rol van de civiele procedure: gebruik, knelpunten en oplossingsrichtingen

      Schrama, W.M.; Geurts, T. (WODC, 2012)
      In deze rapportage is onderzocht welke rol civiele procedures voor de vergoeding van schade spelen voor slachtoffers van strafbare feiten, welke knelpunten zich daarbij voor slachtoffers kunnen voordoen volgens professionals en welke oplossingsrichtingen voor geconstateerde knelpunten denkbaar zijn. INHOUD: 1. Inleiding 2. Inleiding routekaart 3. Routekaart algemeen 4. Routekaart bij onbekende dader 5. Routekaart bij bekende dader 6. Samenvatting 7. Inleiding civiele schadevergoedingszaken 8. Civiele procedure 9. Resultaat van civiel procederen 10. Samenvatting en conclusies 11. Inleiding knelpunten 12. Mogelijke knelpunten voor professionals 13. Voorgestelde oplossingsrichtingen 14. Samenvatting 15. Conclusies
    • Civiel schadeverhaal via het strafproces - Een verkenning van de rechtspraktijk en regelgeving betreffende de voeging benadeelde partij

      Kool, R.S.B.; Backers, P.; Emaus, J.M.; Kristen, F.G.H.; Pluimer, O.S.; Uhm, D.P. van; Gelder, E.M. van (Universiteit Utrecht - Utrecht Centre for Accountability and Liability Law (UCALL), 2016)
      De vraag die in dit onderzoek centraal staat, luidt: Hoe ziet de praktijk van de besluitvorming van de strafrechter ten aanzien van de afdoening van de voeging benadeelde partij in het strafproces er anno 2016 uit? Deze vraag wordt beantwoord aan de hand van de volgende deelvragen: Hoe verloopt de voorbereiding van de voeging benadeelde partij? Welke knelpunten doen zich daarin voor en zijn daarvoor oplossingen gevonden? Hoe vaak is jaarlijks sprake van een voeging benadeelde partij en hoe verhoudt dit zich tot het jaarlijkse totale aantal zaken? Wat kan op grond van beschikbare data worden gezegd over het aantal en typen zaken waarin de vordering benadeelde partij niet_ontvankelijk wordt verklaard of gedeeltelijk niet-ontvankelijk wordt verklaard? Hoe adviseert het Openbaar Ministerie en beslist de strafrechter in zaken waarin het gaat om delicten waarin civiel schadeverhaal via het strafproces gelet op de aard van die delicten haalbaar lijkt te zijn? In hoeverre doen de knelpunten met betrekking tot de voeging zoals in 2007 vastgesteld zich nog voor en in hoeverre zijn er eventuele nieuwe knelpunten ontstaan? In hoeverre is het mogelijk om meer van dergelijke (gedeeltelijk) niet_ontvankelijk verklaarde zaken toch in het strafproces te kunnen afdoen? Welke aanpassingen in de behandeling van de civiele voeging zijn daarvoor nodig? INHOUD: 1. Achtergrond en opbouw van het onderzoek 2. Methodologische verantwoording 3. Regelgeving en interpretatie betreffende civiel schadeverhaal via het strafproces en trendgegevens 4. De voorbereiding van het civiele schadeverhaal 5. Uitkomsten van het dossieronderzoek 6. De strafrechtspleging aan het woord: aandachtspunten en oplossingsrichtingen 7. Een verkenning van enkele rechtsfiguren ten behoeve van de verbetering van het civiele schadeverhaal 8. Leesvervangende samenvatting en conclusie
    • Compensatie en verhaal van schade door strafbare feiten - Verkenning en bronnen, volumes en publieke kosten

      Hebly, M.R.; Lindenbergh, S.D.; Visscher, L.T.; Desmet, P.T.M. (Erasmus Universiteit Rotterdam - School of Law, 2020)
      In dit onderzoek staat de volgende hoofdvraag centraal: Welke bronnen kunnen slachtoffers van strafbare feiten aanboren ter compensatie van hun schade, in hoeverre vinden compensatie van het slachtoffer en verhaal op de dader via die bronnen daadwerkelijk plaats en in hoeverre zijn daarmee publieke kosten gemoeid? Deze drieledige onderzoeksvraag omvat de volgende deelvragen: 1. Welke bronnen kunnen slachtoffers van strafbare feiten aanboren ter compensatie van hun schade? 2. In hoeverre vinden via die bronnen daadwerkelijk compensatie van het slachtoffer en verhaal op de dader plaats? 3. In hoeverre zijn publieke kosten gemoeid met compensatie en verhaal van schade door strafbare feiten? INHOUD: 1. Inleiding 2. Private verzekering 3. Sociale zekerheid 4. Schadefonds geweldsmisdrijven 5. Verhaal op de dader 6. Conclusies en bevindingen 7. Summary 8. Literatuur 9. Samenstelling begeleidingscommissie 10. Bevraagde personen
    • De praktijk van schadevergoeding voor slachtoffers van misdrijven

      Wingerden, S. van; Moerings, M.; Wilsem, J. van (WODC, 2007)
      Dit is een onderzoek naar de vraag hoe schadebemiddeling door politie en OM verloopt en hoe de schadeclaim binnen het strafrechtelijke traject verloopt. Het onderzoek richt zich op zowel de maatregelen als de knelpunten, waarbij tevens aandacht wordt geschonken aan de schadevergoedingsmaatregel voor de detailhandel en knelpunten die aldaar worden ervaren.
    • De Wet Terwee - Evaluatie van juridische knelpunten

      Kool, R.; Moerings, M. (Universiteit Utrecht - Willem Pompe Instituut, 2001)
      Op verzoek van het ministerie van Justitie heeft het Willem Pompe Instituut voor strafrechtswetenschappen van de Universiteit van Utrecht empirisch onderzoek verricht naar de regelgeving Terwee. Het betreft een evaluatieonderzoek onder leden van de zittende en staande magistratuur naar juridische knelpunten in de uitvoering van de Wet Terwee, in het bijzonder de schadevergoedingsmaatregel. De thema's waarop het onderzoek betrekking heeft zijn de volgende:de uitbreiding van de voegingsprocedure;de ontvankelijkheid van de benadeelde partij;de bereidheid tot het opleggen van de schadevergoedingsmaatregel;het vorderen en opleggen van de maatregel al dan niet in combinatie met de toewijzing vna de civiele vordering;de tenuitvoerlegging van de maatregel; de vervangende hechtenis in het kader van de tenuitvoerlegging van de maatregel;voeging en ad informandum zaken;voeging en snelrecht.
    • Evaluatie Terwee: tevree met Terwee? - Samenvattende rapportage van de evaluatie-onderzoeken

      Slotboom, A.; Wemmers, J. (WODC, 1994)
      Dit verslag bevat een samenvatting van de evaluatie-onderzoeken naar de Wet en richtlijn Terwee. De evaluatie bestaat uit een viertal deelonderzoeken. In dit rapport worden de afzonderlijke bevindingen uit de deelonderzoeken geïntegreerd tot één geheel.
    • Evaluatie van de regelgeving slachtofferzorg - Verslag van een onderzoek ter evaluatie van de wet en regelgeving Terwee

      Alta, S.; Erp, J. van; Nienhuis, A.; Verberk, S.; Verberk, M. (B&A Groep, 2001)
      Deze eindbalans van de regelgeving Terwee beoogt inzicht te geven in:de mate waarin slachtoffers tevreden zijn over de zorg/bijstand die zij hebben ontvangen van de betrokken instanties;de wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan Terwee door de betrokken instanties, de prestaties die worden geleverd, en de opvattingen van de direct betrokkenen over de uitvoerbaarheid en de effectiviteit van Terwee.
    • Evaluatie voorschotregeling voor zeden- en geweldsmisdrijven - en de daaraan gerelateerde inning m.b.t. schadevergoedingsmaatregelen

      Kuipers, J.; Rij, C. van (Cebeon - Centrum Beleidsadviserend Onderzoek, 2018)
      De voorschotregeling voor zeden- en geweldmisdrijven is in het leven geroepen om onnodig (extra) leed van slachtoffers te voorkomen als gevolg van lange inningsprocedures. Slachtoffers krijgenhierbij na 8 maanden het resterende deel van de schadevergoeding uitgekeerd van de overheid. Om inzicht te krijgen in de risico’s die de overheid loopt met deze regeling (en eventuele uitbreidingen) is nadere informatie nodig over de uitvoering van de voorschotregeling en de daaraan gerelateerde inning van schadevergoedingsmaatregelen voor zeden- en geweldsmisdrijven: wat zijn de resultaten en zijn op basis van de gevonden resultaten verbeteringen mogelijk? INHOUD: 1. Inleiding 2. De voorschotregeling 3. Methoden van onderzoek 4. Beschrijving inningsgegevens 5. Analyse ingezette (dwang)middelen 6. Analyse inning 7. Financieel risico voor overheid
    • Het slachtoffer in het strafproces

      Unknown author (WODC, 1982)
      Op 20 april jl. heeft het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum een studiedag georganiseerd over de plaats van het slachtoffer in het strafproces. In dit themanummer van Justitiële Verkenningen wordt eerst het openingswoord van de Staatssecretaris, mr. M. Scheltema, integraal weergegeven.
    • 'Je hebt geluk als je van een pauw mag plukken.' - Ervaringen van slachtoffers van strafbare feiten met het verhalen van hun schade

      Dongen, J.D.M. van; Hebly, M.R.; Lindenbergh, S.D. (Erasmus Universiteit Rotterdam - Erasmus school of law, 2013)
      Wat ondernemen slachtoffers van delicten, behalve zich te voegen in het strafproces, om hun schade vergoed te krijgen? Wat zijn hun overwegeningen bij het al dan niet volgen van verschillende wegen en wat zijn hun feitelijke ervaringen bij schadeverhaal? Deze vragen staan centraal in dit onderzoek. Het gaat om ervaringen van slachtoffers van strafbare feiten met het verhalven van hun schade. Verhaal wordt hier verstaan in de brede zin van het verkrijgen van financiële middelen uit eigen voorzieningen (verzekering), specifieke overheidsvoorzieningen (waarborg- of schadefonds) en verhaal op de dader (schikking met behulp van politie of OM, via voeging, via een civiele procedure).
    • Onderzoek naar de toepassing van het conservatoir beslag ten behoeve van het slachtoffer

      Goedvolk, M.; Jongebreur, W.; Maas-Vos, G. van der; Velpen, M. Vander (Significant, 2018)
      Op 1 januari 2014 is de Wet conservatoir beslag ten behoeve van het slachtoffer (hierna: conservatoir beslag)1 in werking getreden. Doel van deze specifieke vorm van beslag is om zorg te dragen dat de vergoeding van de door het slachtoffer geleden schade door de veroordeelde (in de vorm van een schadevergoedingsmaatregel) daadwerkelijk betaald wordt. Het beslag moet voorkomen dat bij een verdachte geen verhaal mogelijk is, omdat hij - anticiperend op zijn (mogelijke) veroordeling en de verplichting de veroorzaakte schade te vergoeden - van de gelegenheid gebruik maakt zijn vermogen bijvoorbeeld te vervreemden of te bezwaren. De volgende probleemstellingen zijn gedefinieerd: Hoe vaak wordt conservatoir beslag toegepast en bij welke typen zaken? Wat is het verloop van de zaken waarin conservatoir beslag is gelegd, hoe vaak volgt het opleggen van een schadevergoedingsmaatregel, wat zijn de financiële aspecten daarvan en wat is de rol van het conservatoir beslag daarin geweest? Leidt het leggen van conservatoir beslag ertoe dat daders de opgelegde schade vaker, vollediger en sneller aan slachtoffers betalen? Beantwoordt het conservatoir beslag ten behoeve van slachtoffers aan het doel ten behoeve waarvoor het in het leven is geroepen? INHOUD: 1. Inleiding 2. De regeling van het conservatoir beslag zoals bedoeld nader toegelicht 3. De toepassing van het conservatoir beslag in de praktijk 4. Conclusies en aanbevelingen
    • Ontsnappen aan de gevangenis - Europese pogingen om de korte (en/of voorwaardelijke) vrijheidsstraf terug te dringen

      Bol, M.W. (WODC, 1995)
      In deze verkenning wordt voor veertien landen een overzicht gegeven van de mogelijkheden die er zijn om toepassing van de (korte) vrijheidsstraf beperkt te houden of terug te dringen. Aan de orde komen o.a. gratieverzoek, weekend- en deeltijddetentie, dienstverlening, huisarrest, schadevergoeding, geldboete, voorwaardelijke invrijheidstelling, preventieve hechtenis, voorwaardelijke veroordeling en vervangende hechtenis.
    • Schadevergoeding binnen het strafrecht - Daders en slachtoffers van misdrijven

      Junger, M.; Hecke, T. van (WODC, 1988)
      In dit onderzoek, dat werd uitgevoerd ten behoeve van de Commissie Wettelijke voorzieningen slachtoffers in het strafproces, is via dossierstudie onderzocht in hoeverre slachtoffers van misdrijven thans enige vorm van schadevergoeding ontvangen voor de door hun geleden schade en letsel. Tevens werd onderzocht hoe door de invoering van de schadevergoedingsstraf en een uitbreiding van de mogelijkheid zich civielrechtelijk te voegen in het strafproces het slachtoffer in veel meer gevallen dan tot nu toe, een schadevergoeding van de dader zou kunnen krijgen.
    • Slachtofferhulp en herstelbemiddeling

      Heslinga, Y.H.; Erp, J. van; Verberk, M.; Dijk, P. van; Brienen, M.E.I.; Hoegen, E.H.; Rassin, E.; Spapens, A.C.; Frijns, J.; Walgrave, L.; et al. (WODC, 2001)
      ARTIKELEN: 1. Y.H. Heslinga - De professionalisering van slachtofferhulp; activiteiten en ontwikkelingen 2. J. van Erp en M. Verberk - Evaluatie regelgeving Terwee; bevindingen van slachtoffers 3. P. van Dijk - Slachtoffers in de strafrechtspleging; enige recente ontwikkelingen 4. M.E.I. Brienen en E.H. Hoegen - Het Nederlandse slachtofferbeleid; een rechtsvergelijkend perspectief 5. E. Rassin - Het getraumatiseerde slachtoffer; behandeling, verhoor en hiaten in de herinnering 6. A.C. Spapens - Bemiddeling in relatie tot het strafproces 7. J. Frijns - Herstelbemiddeling in de praktijk; uitzicht door inzicht 8. L. Walgrave - Herstelrecht en strafrecht; duet of duel? 9. I. Wijers - Family group conferencing; kanttekeningen bij herstelrecht voor jeugdige delinquenten 10. C.P.M. Cleiren - De andere kant van het gelijk; strafgeding of mediation? Bijlage: de International Victimology Website SAMENVATTING: De ontwikkelingen binnen slachtofferzorg en -rechten staan centraal in het eerste gedeelte van dit nummer. In het tweede gedeelte wordt ingezoemd op een andere maatschappelijk trend die nadrukkelijk tegemoet komt aan slachtofferbelangen: herstelbemiddeling. Hoewel de vooralsnog schaarse experimenten in Nederland worden toegejuicht, resteren er veel vragen. In welke fase is herstelbemiddeling het meest geëigend: voor, tijdens of na de zitting? Welke risico's brengt een mislukte mediation voor slachtoffers en daders met zich mee? Is hun rechtszekerheid voldoende gewaarborgd en in hoeverre is de herstelrechtelijke sanctie proportioneel?
    • Slachtoffermonitor - hoofdrapport - Tweede meting

      Andringa, W.; Klein Kranenburg, L.; Bouwmeester, J.; Doeschot, F. ten (I&O Research, 2017)
      Om de kwaliteit van de justitiële slachtofferondersteuning vanuit het perspectief van het slachtoffer te monitoren, is de Slachtoffermonitor ontwikkeld. De Slachtoffermonitor is een periodiek onderzoek om de ervaringen van slachtoffers met de justitiële slachtofferondersteuning te meten. De eerste meting is uitgevoerd in 2012 (zie: links hieronder), kort na de inwerkingtreding van de Wet versterking van de positie van het slachtoffer in het strafproces (Wet VPS).Dit onderzoek is de tweede meting. De doelgroep bestaat uit personen die in 2016 contact hebben gehad met een of meer justitiële instanties. Net als in 2012 zijn slachtoffers bevraagd die te maken hebben gehad met de politie, het Openbaar Ministerie (OM), de rechtspraak en Slachtofferhulp Nederland (SHN). Nieuw is dat deze keer ook de ervaringen zijn uitgevraagd van slachtoffers die contact hebben gehad met het Slachtoffer Informatiepunt Schadevergoedingsmaatregelen (SIS), onderdeel van het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB), en van slachtoffers die contact hebben gehad met het Schadefonds Geweldsmisdrijven (Schadefonds).In dit onderzoek staat de volgende vraag centraal: Wat is anno 2016 de kwaliteit van de justitiële slachtofferondersteuning, zoals bezien door het slachtoffer? Is de kwaliteitsbeoordeling met betrekking tot politie, OM, rechtspraak en SHN veranderd ten opzichte van de vorige meting?
    • Victa vincit veritas? - Evaluatie Wet hervorming herziening ten voordele

      Nan, J.S.; Holvast, N.L.; Lestrade, S.M.A.; Mevis, P.A.M.; Mascini, P. (Erasmus Universiteit Rotterdam - School of Law, 2018)
      De Wet hervorming herziening ten voordele is op 1 oktober 2012 in werking getreden. Het doel van de wet is om de rechtsbescherming van burgers die ten onrechte zijn veroordeeld op enkele punten te moderniseren, met behoud van het uitzonderingskarakter van de herzieningsregeling en het novumbegrip als leidend principe. Dit naar aanleiding van enkele geruchtmakende gerechtelijke dwalingen. De herzieningsgrond inzake het novum is verruimd om beter rekening te kunnen houden met nieuwe deskundigeninzichten. En de wettelijke mogelijkheden om – voorafgaand aan de indiening van een herzieningsaanvraag – een onderzoek te doen naar een novum zijn verruimd. Bij dat onderzoek kan de hulp worden ingeroepen van de Adviescommissie afgesloten strafzaken (ACAS), die de Procureur-Generaal bij de Hoge Raad adviseert over de vraag of er aanleiding is een onderzoek in te stellen naar een mogelijk novum.In dit onderzoek is gewerkt vanuit de volgende probleemstelling: In welke opzichten en in welke mate is de Wet hervorming herziening ten voordele doeltreffend en wat zijn de eventuele neveneffecten van de wet? INHOUD: 1. Inleiding 2. Achtergronden, juridisch kader en doelstellingen van de Wet hervorming herziening ten voordele 3. Verzoeken tot een nader onderzoek 4. Herzieningsaanvragen: het (nieuwe) novum en ander gronden 5. Overige onderdelen van de wetswijziging 6. Conclusies
    • Victim services in the Netherlands

      Wemmers, J.M.; Zeilstra, M.I. (WODC, 1991)
      The introduction of guidelines on the treatment of victims of crime by the ministry of justice in 1986 and 1987 aimed at improving the relatively poor situation for victims of crime. In these guidelines, specific duties for police and public prosecutors regarding the correct treatment of victims, are outlined. Another issue related to the organisation of victim services is the level at which notification and restitution programs should be undertaken.
    • Victims in the criminal justice system - A study into the treatment of victims and its effects on their attitudes and behaviour

      Wemmers, J.-A. M. (WODC, 1996)
      The findings concerning how the introduction of new legislation and guidelines have effected the treatment of victims in the criminal justice system have been presented in a report by the Ministry of Justice in 1994. However, as it is a policy-based report, it does not address the deeper, theoretical issues underlying this study. In the following, the reactions of victims are considered in depth. the major question at the basis of this report is: How does the treatment of victims by the police and the public prosecution affect their attitudes towards criminal justice authorities and their law-abiding behaviour?