• Bedreigde identiteiten - De wisselwerking tussen anti-islambewegingen en de radicale islam

      Klandermans, B.; Stekelenburg, J. van; Duijndam, C.; Honari, A.; Muis, J.; Slootman, M.; Welschen, S.; Klein, O.; Mahieu, G. (Vrije Universiteit - Faculteit der Sociale Wetenschappen, 2016)
      In het onderzoek zijn de volgende vragen beantwoord: Hoe ziet de wisselwerking tussen het anti-islamveld en het radicale-islamveld eruit in de verschillende landen? In welke mate leidt die wisselwerking tot polarisatie en tot radicalisering van denkbeelden en actierepertoires? Is hierbij sprake van escalatie? Welke de-escalerende maatregelen nemen de overheden in de bestudeerde landen? Het uitgevoerde onderzoek omvatte een verkenning van de wetenschappelijke literatuur, een vergelijkende analyse van vier landen (Verenigd Koninkrijk, Duitsland, België en Frankrijk), expertinterviews en een analyse van relevante inhoud op sociale media (Facebook en Twitter). INHOUD: 1. Introductie 2. Methode 3. Analytisch kader: wisselwerking tussen actoren 4. Verenigd Koninkrijk 5. Frankrijk 6. Duitsland 7. België-Vlaanderen 8. Voor en na 'Parijs': een twitteranalyse 9. Preventie en de-escalatie 10. Slothoofdstuk: verschillen en overeenkomsten in de mobilisatie van aanhangers van anti-islam- en radicale-islambewegingen 11. Referenties
    • Developing a social media response to radicalization - The role of counter-narratives in prevention of radicalization and de-radicalization

      Eerten, J.-J. van; Doosje, B.; Konijn, E.; Graaf, B. de; Goede, M. de (University of Amsterdam - Department of Psychology/Department of Political Science, 2017)
      In this report, the authors examine the extent to which counter-narrative initiatives via social media can be effective in preventing people from radicalization or can de-radicalize people. Specifically, they formulate the following research questions: (1) How can we conceptualize narratives and counter-narratives? (2) How are narratives and counter-narratives used via social media? (3) To what extent is it possible to use counter-narrative programs via social media to deradicalize individuals or prevent violent extremism? (4) What are the pre-requisites for a counter-narrative program for it to be effective? a. Which social media are most suitable and why? b. What can we learn from examples of counter-narrative programs that have been operational in other democratic countries? c. What can we learn from examples of social media campaigns in other domains, such as health care and environmental issues? d. What are the potential risks for unwanted side effects? (5) How can the potential effectiveness of such a counter-narrative program be determined? (6) What can be the role of the government in such a counter-narrative program? CONTENT: 1. Introduction 2. Radicalization, narritives and social media 3. De-radicalization through online counter-narritives campaigns? 4. What makes a counter-narritive campaign effective? 5. Determining the potential effectiveness of a program 6. The role of the government 7. Summary, conclusions, limitations and future directions
    • How jihadist networks operate - A grounded understanding of changing organizational structures, activities, and involvement mechanisms of jihadist networks in the Netherlands

      Bie, J.L. de (Leiden University - Faculty of Law, Institute for Criminal Law and Criminology, 2016)
      The rise of ISIS and the recent terrorist attacks in Europe have raised a collective alertness for a potential terrorist attack. The presence of jihadist networks in the Netherlands, and the significant outflow of young people to conflict areas in the Middle East to join the jihad, have greatly enhanced this anxiety. But how are these networks organized and how do they prepare their jihad? How do people get involved in jihadist networks and how important is ideology in that regard? Answering such questions will help to understand how jihadist networks operate, which can be useful knowledge for policy makers and practitioners who aim to counter terrorist threats. Using unique data from police files, interviews, and trial observations, while utilizing different analytical methods, this study provides an in-depth insight into the modus operandi of jihadist networks in the Netherlands. The findings show how jihadist networks have changed over the years and how this development has affected the way jihadists operate.
    • Islamitische en extreem-rechtse radicalisering in Nederland - Een vergelijkend literatuuronderzoek

      Fermin, A. (WODC, 2009)
      In dit rapport worden de resultaten gepresenteerd van een studie naar de onderzoeksliteratuur over islamitische en extreem-rechtse radicalisering in Nederland. De centrale vraagstelling van het onderzoek is: Wat zijn de overeenkomsten en verschillen tussen islamitische en extreeem-rechtse radicalisering in Nederland? Wat is hierover bekend uit de onderzoeksliteratuur?Welke aanknopingspunten volgen uit de analyse van inzichten uit de onderzoeksliteratuur voor te voeren beleid ten aanzien van deze vormen van radicalisering?Hoe kunnen niet of onvolledig beantwoorde onderzoeksvragen worden beantwoord in vervolgonderzoek?
    • Salafisme in Nederland - aard, omvang en dreiging

      Roex, I.; Stiphout, S. van; Tillie, J. (WODC, 2010)
      De beschikbare informatie over het salafisme in Nederland is vooral dreigingsgerelateerd. Over de wijze waarop salafisten hun dagelijkse leven invullen en de consequenties voor hun deelname aan de Nederlandse samenleving is maar weinig bekend. Ook over de omvang van het aantal salafisten in Nederland is vrijwel niks bekend. De centrale onderzoeksvraag is: Wat is de aard, omvang en dreiging van het salafisme in Nederland. Daarbij komen drie aandachtsvelden aan de orde: (a) de ideologie die de organisaties uitdragen, (b) de praktijk van de ideologie onder de gelovigen, (c) de relatie tussen salafisme en democratie, met name de mate van dreiging die uitgaat van het salafisme. INHOUD: 1. Salafisme van binnenuit 2. Netwerkanalyse van salafistische organisaties 3. Orthodoxie onder Turken en Marokkanen 4. Samenvatting en conclusies
    • Salafistische moskeeorganisaties in Nederland - Markt en competitieve voordelen nader onderzocht

      Nassau, C.S. van (WODC, 2017)
      De manifestatie van het salafisme zorgt voor een aanhoudend maatschappelijk en politiek debat, in Nederland en daarbuiten. Het kabinet heeft daarbij haar zorg uit-gesproken ‘over die personen en die organisaties die vanuit bepaalde salafistische leerstellingen aanzetten tot haat, onverdraagzaamheid en afzondering en die de vrijheid van anderen proberen in te perken.’ Hoewel niet bekend is hoeveel salafis-ten (en salafistische moskeeën) Nederland telt, wijzen verschillende bronnen op een groeiende invloed van het salafisme.Doel van dit onderzoek is nader inzicht te bieden in de wijze waarop salafistische moskeeorganisaties groeiende bezoekersaantallen in de hand werken. Hiertoe is van een viertal factoren onderzocht of ze salafistische moskeeorganisaties een com-petitief voordeel bieden. Deze factoren volgen uit de sociologische en economische (marktgeoriënteerde) literatuur die verschillende verklaringen biedt voor de groei van religieuze organisaties.Het onderzoek bouwt voort op het eerder door de Universiteit van Amsterdam (UvA) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) uitgevoerde onderzoek 'Salafisme in Nederland. Aard, omvang en dreiging' (Roex et al., 2010). INHOUD: 1. Inleiding 2. Religieuze markt en competitieve voordelen 3. Nederlandse markt voor islamitische geloofsinvullingen 4. Opzet onderzoek 5. Competitieve voordelen salafistische moskeeorganisaties 6. Conclusie
    • Terrorisme- en radicaliseringsstudies

      Graaf, B.A. de; Bal, M.; Bos, K. van den; Bakker, E.; Wagemakers, J.; Croes, M.T. (WODC, 2017)
      ARTIKELEN: 1. B.A. de Graaf - Terrorisme- en radicaliserings studies: Een explosief onderzoeksveld 2. M. Bal en K. van den Bos - Over waargenomen onrechtvaardigheid en radicalisering 3. E. Bakker - De Nederlandse jihadist: Typen en rollen binnen de jihadistische scene 4. J. Wagemakers - De radicalisering van moslims: De rol van religieuze ideologie 5. M.T. Croes - De relatie tussen islam en terrorisme: Een empirische benadering 6. O. Verkaaik - Sharia4Belgium en de verburgerlijking van de provocatie (Boekrecensie: ‘Als ik iemand beledigd heb, dan was dat mijn bedoeling’: Sharia4Belgiums ideologie en humorgebruik) SAMENVATTING: Het onderzoek op het terrein van terrorisme en radicalisering heeft sinds de aanslagen van 11 september 2001 in New York een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt. Het doel van dit themanummer is te reflecteren op de ontwikkelingen in dit vakgebied en verschillende onderzoeksbenaderingen aan bod te laten komen. Op deze wijze wordt duidelijk wat de sterke punten en de beperkingen van de verschillende benaderingen zijn en hoe deze elkaar kunnen aanvullen. Er is in dit nummer tevens aandacht voor de problematische kanten van wetenschappelijk onderzoek doen op dit terrein. Die betreffen onder andere het gebrek aan bronnen: enerzijds is veel informatie waarover de overheid beschikt vertrouwelijk of geheim, anderzijds is het bepaald niet gemakkelijk betrouwbare gegevens te verkrijgen van geradicaliseerde individuen en jihadistische organisaties. Vier van de zes bijdragen zijn in meer of mindere mate gebaseerd op lezingen die eind januari 2017 werden gehouden tijdens een conferentie van de Sociaal-Wetenschappelijke Raad (SWR) van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Aanvullingen zijn er in de vorm van een recensie en een artikel over Nederlandse Syriëgangers.