• Aard en omvang van criminele bestedingen - Eindrapportage

      Unger, B.; Ferwerda, J.; Koetsier, I.; Gjoleka, B.; Saase, A. van; Slot, B.; Swart, L. de (Universiteit Utrecht - Faculteit Recht, Economie Bestuur en Organisatie (REBO), 2018)
      Doel van het onderzoek is om inzicht te bieden in waar geld wordt besteed en hoeveel er jaarlijks in Nederland witgewassen wordt. Hierbij moet rekening worden gehouden met a) de aard en omvang van de bestedingen van uit criminaliteit verkregen inkomsten die (de diverse categorieën) criminelen doen, b) de wijze waarop en de plaatsen waar deze inkomsten neerslaan in de economie en c) de geschatte omvang van het bedrag dat in Nederland is witgewassen als gevolg van in Nederland gepleegde criminaliteit. Daarnaast is d) indicatief nagegaan in welke mate de relatieve omvang van het witwasgeld dat in de Nederlandse economie wordt ingebracht vanuit het buitenland is gewijzigd sinds de laatste schatting uit 2006 en e) in welke mate dat bedrag ook in Nederland neerslaat. INHOUD: 1. Inleiding 2. Bestedingsgedrag van criminelen 3. De omvang van witwassen 4. De effecten van witwassen 5. Discussie omvang witwassen 6. Conclusies en aanbevelingen 7. Literatuurlijst
    • Combating organized crime - A study on undercover policing and the follow-the-money strategy

      Kruisbergen, E.W. (Vrije Universiteit Amsterdam, 2017)
      This thesis presents empirical evidence on two counterstrategies to organized crime in the Netherlands: the criminal justice approach and the financial approach ('follow the money'). For the criminal justice approach, it focuses on a specific method of criminal investigation: undercover policing. For the financial approach, it looks into what organized crime offenders actually do with their money as well as the efforts of law enforcement agencies to confiscate criminal earnings. CONTENT: 1. General introduction 2. Undercover policing: assumptions and empirical evidence Infiltrating organized crime groups: theory, regulation and results of a last resort method of investigation 3. Profitability, power, or proximity? 4. Organized crime offenders investing their money in legal economy 5. Explaining attrition: investigating and confiscating the profits of organized crime 6. Conclusion and discussion
    • Malafide activiteiten in de vastgoedsector - Een exploratief onderzoek naar aard, actoren en aanpak

      Ferwerda, H.; Staring, R.; Vries Robbé, E. de; Bunt, J. van de (WODC, 2007)
      In dit rapport wordt verslag gedaan van een verkennend en exploratief onderzoek met als doel een beschrijving te geven van de malafide activiteiten binnen de vastgoedsector in ons land. In onderhavig onderzoek wordt ingegaan op malafide activiteiten binnen de deelsector woningen in de steden Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht (G4). Drie onderzoeksvragen staan centraal: Wat is de aard van de malafide activiteiten in de vastgoedsector in de grote gemeenten en welke ontwikkelingen zijn op dit punt te verwachten? Welke actoren en welke samenwerkingsverbanden spelen een rol bij deze activiteiten? Welke mogelijkheden bestaan en ontbreken er voor een betere aanpak van deze malafide praktijken?
    • Misdaadgeld, witwassen en ontnemen

      Kruisbergen, E.W.; Soudijn, M.R.J.; Rozemeijer, J.P.; Kazemier, B.; Rensman, M.; Koningsveld, T.J. van; Groen, E.M. de; kleemans, E.R.; Kouwenberg, R.F.; Duyne, P.C. van; et al. (WODC, 2015)
      ARTIKELEN: 1. E.W. Kruisbergen en M.R.J. Soudijn - Wat is witwassen eigenlijk? Introductie tot theorie en praktijk 2. J.P. Rozemeijer - Witwasonderzoeken zonder aantoonbaar gronddelict. Het rechterlijk toetsingskader en efficiënt opsporen in zes stappen 3. B. Kazemier en M. Rensman - De illegale economie en nationaal inkomen 4. T.J. van Koningsveld - De offshore vennootschap. Het ideale verhullingsinstrument voor de witwasser? 5. M.R. J. Soudijn en E.M. de Groen - De criminele levensloop van hawaladars. Een verkennend onderzoek 6. E.W. Kruisbergen, E.R. Kleemans en R.F. Kouwenberg - Wat doen daders met hun geld? Uitkomsten van de Monitor Georganiseerde Criminaliteit 7. P.C. van Duyne, F.G.H. Kristen en W.S. de Zanger - Belust op misdaadgeld: de werkelijkheid van voordeelsontneming 8. J. Ferwerda en B. Unger - Hoe effectief is het antiwitwasbeleid in elke EU-lidstaat? SAMENVATTING: Toen negen jaar geleden Justitiële verkenningen een themanummer (2006, nr. 2) uitbracht over witwassen, was de aanpak van dit fenomeen nog relatief nieuw. Antiwitwasbepalingen waren pas enige jaren eerder (in 2001) in het Wetboek van Strafrecht (Sr) opgenomen. Sindsdien is er op witwasgebied in Nederland veel gebeurd. Zo is er veel jurisprudentie ontwikkeld, ook over het ‘afpakken’ van criminele inkomsten en vermogens. Bovendien is de wetgeving aangepast. Recent nog, per 1 januari 2015, zijn nieuwe bepalingen in werking getreden die niet alleen meer mogelijkheden bieden voor opsporing en vervolging, maar ook voor de preventie van financieel-economische criminaliteit. Daarnaast gelden nu ook strengere straffen voor witwassen. En ondanks bezuinigingen op de strafrechtsketen is meer geld vrijgemaakt voor de aanpak van witwassen. Binnen de politie, de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) alsmede het Openbaar Ministerie (OM) is van alles in gang gezet, opdat structureel meer witwaszaken worden opgepakt. De aanpak van witwassen en het ‘afpakken’ van misdaadgeld zijn dan ook prioriteit bij de bestrijding van georganiseerde criminaliteit. Het antiwitwasbeleid is inmiddels aan kritische beschouwingen onderworpen, zowel nationaal als internationaal. Voorts is in de afgelopen negen jaar het inzicht in het fenomeen witwassen op zich gegroeid, onder meer dankzij empirische criminologische studies. Enkele voorbeelden daarvan zijn in dit nummer te vinden. Deze nieuwe ontwikkelingen en inzichten vormen de basis voor dit themanummer. Het is onmogelijk om alle aspecten van witwassen in één uitgave te behandelen. Wel is gekozen voor een opzet waarbij de breedte van het thema zo veel mogelijk tot haar recht komt door zowel een macro- als een micro-invalshoek te hanteren. Naast juridische aspecten komt ook de bestrijding van witwassen aan bod, evenals de kenmerken en werkwijzen van witwassers.
    • National Risk Assessment on Money Laundering and Terrorist Financing 2021 - Bonaire, Sint Eustatius and Saba

      Veen, H.C.J. van der; Heuts, L.F. (WODC, 2021-10)
      In 2017 and 2019/2020, the WODC Research and Documentation Centre conducted a National Risk Assessment (NRA) in the areas of money laundering and terrorist financing for the European part of the Netherlands. In 2017/2018, the WODC conducted a separate NRA for the Caribbean Netherlands – Bonaire, Sint Eustatius and Saba (or the BES islands) – in the fields of money laundering and terrorist financing (See link). A second NRA on Money Laundering and Terrorist Financing has now been carried out for the Caribbean Netherlands, which aims to identify the greatest risks in the field of money laundering and terrorist financing. This concerns the risks with the 'greatest residual potential impact', or the impact that remains after taking into account the preventive and/or mitigating effect (the 'resilience') of the policy instruments that target these threats. To this end, the threats with the greatest potential impact have been identified, and estimates have been made of the impact that these threats may have and the resilience of the policy instruments. CONTENT: 1. Introduction 2. Research methodology 3. What makes the Carribbean Netherlands vulnerable to money laundering? 4. Insight into the largest threats in the field of money laundering 5. Resilience of the policy instruments 6. Largest money-laundering risks in de Caribbean Netherlands 7. Conclusions
    • National risk assessment witwassen en terrorismefinanciering 2021 Bonaire, Sint Eustatius en Saba

      Veen, H.C.J. van der; Heuts, L.F. (WODC, 2021-08-26)
      In 2017 en 2019/2020 heeft het WODC een National Risk Assessment (NRA) op de terreinen witwassen en terrorismefinanciering uitgevoerd voor het Europese deel van Nederland. In 2017/2018 voerde het WODC voor Caribisch Nederland – Bonaire, Sint Eustatius en Saba (ofwel de BES-eilanden) – een afzonderlijke NRA op het terrein van witwassen en terrorismefinanciering uit. Voor Caribisch Nederland is nu een tweede NRA Witwassen en Terrorismefinanciering uitgevoerd, die als doel heeft de grootste risico’s op het terrein van witwassen en terrorismefinanciering in kaart te brengen. Het betreft de risico’s met de ‘grootste resterende potentiële impact’ ofwel de impact die overblijft nadat rekening is gehouden met de preventieve en/of mitigerende werking (de ‘weerbaarheid’ van de beleidsinstrumenten die op deze dreigingen zijn gericht. Daartoe zijn de dreigingen met de grootste potentiële impact geïdentificeerd, is een inschatting gemaakt van de impact die deze dreigingen kunnen hebben en is de weerbaarheid van het beleidsinstrumentarium bepaald.
    • Vastgoed & fout - Een analyse van twaalf strafrechtelijke opsporingsonderzoeken naar illegale en criminele praktijken in de woningsector

      Gestel, B. van; Kouwenberg, R.F. (medew.); Verhoeven, M.A. (medew.); Verkuylen, M.W. (medew.) (WODC, 2008)
      Op basis van informatie uit de verschillende strafdossiers wordt in dit rapport ingezoomd op de aard van de illegale en criminele praktijken in de vastgoedsector en op de daarbij betrokken netwerken. De handelingen van betrokken personen en de interacties tussen hen, evenals de samenwerking en interactie met verschillende beroepsgroepen worden geanalyseerd en beschreven. INHOUD: 1. Inleiding 2. Zaken en actoren 3. Oplichting van financiële instellingen 4. Oplichting van burgers 5. Oplichting van de overheid 6. Illegale netwerken 7. Slotbeschouwing
    • Wet Koop onroerende zaken - de evaluatie

      Keirse, A.L.M.; Oostrom, N.C. van; Schaub, M.Y.; Barendse, C.M.J.; Steegmans, A.M. (WODC, 2009)
      Dit onderzoek betreft de evaluatie van de Wet koop onroerende zaken. De kernvraag luidt: In hoeverre voldoet de werking van de Wet koop onroerende zaken in de praktijk aan de doelstelling van de wet, in het bijzonder gelet op de in literatuur, rechtspraak en praktijk gesignaleerde knelpunten en welke aanpassingen zijn eventueel wenselijk? Aan de orde komen onder meer het schrijftelijkheidsvereiste, de bedenktijd, de 5% regeling, de positie van de notaris, en vastgoedfraude.
    • Witwassen

      Slot, B.M.J.; Unger, B.; Duyne, P.C. van; Verrest, P.A.M.; Buruma, Y.; Eicholtz, P.; Hoogenboom, B. (WODC, 2006)
      ARTIKELEN: 1. B.M.J. Slot - Is ondergronds bankieren een reëel gevaar? 2. B. Unger - De omvang en het effect van witwassen 3. P.C. van Duyne - Witwasonderzoek, luchtspiegelingen en de menselijke maat 4. P.A.M. Verrest - De strafbaarstelling van witwassen 5. P.A.M. Verrest en Y. Buruma - Waarom pakken we het criminele geld niet gewoon af? 6. P. Eicholtz - Een AFM voor de vastgoedmarkt 6. Boekrecensie: B. Hoogenboom over 'Crime school: money laundering; true crime meets the world of business and finance' - Chr. Mathers 7. internetsites SAMENVATTING: Naar aanleiding van internationale verdragen en regelgeving heeft de bestrijding van witwassen vanaf 1993 ook in Nederland vorm gekregen. Hoe staan we er ruim twaalf jaar later voor in de bestrijding van witwassen? Deze vraag ligt aan de basis van dit themanummer. In zes artikelen wordt een beeld gegeven van de aard en omvang van witwassen in Nederland, de strafbaarstelling, het ontnemen van criminele winsten en nieuwe mogelijkheden voor preventie. Daarnaast wordt een blik geworpen op de vastgoedsector die nadrukkelijk in beeld komt in verband met witwassen.