• Afschrikking en generale preventie

      Berghuis, A.C.; Suurmond, G.; Velthoven, B.C.J. van; Ultee, W.C.; Voorde, J.M. ten; Pligt, J. van der; Koomen, W.; Harreveld, F. van; Elffers, H,; Tonry, M. (WODC, 2008)
      ARTIKELEN: 1 A.C. Berghuis - De olifant in de kamer; generale preventie en criminaliteitstrends 2. G. Suurmond en B.C.J. van Velthoven - Werkt gevangenisstraf echt niet? Criminologen als struisvogels 3. W.C. Ultee - Minder misdrijven: door overheidsingrijpen of zelfbescherming? 4. J.M. ten Voorde - Strafrechtstheoretische bespiegelingen over afschrikking en generale preventie 5. J. van der Pligt, W. Koomen en F. van Harreveld - Bestraffen: een overzicht , een mythe en nieuwe varianten 6. H. Elffers - Afschrikking en het aanleren van normen; de theorie van Kelman toegepast op het strafrecht 7. M. Tonry - Onderzoek naar afschrikking; de noodzaak om klein te denken als we iets nieuws willen leren 8. Internetsites SAMENVATTING: Dit themanummer gaat in op de vraag of het straf- en vervolgingsbeleid (mede) heeft bijgedragen aan de opmerkelijke daling van de criminaliteit in Nederland in de afgelopen jaren. Zou de tot voor kort gestage stijging van het aantal gedetineerden in Nederland en het hardere strafbeleid in het algemeen daar iets mee te maken hebben?
    • Culturele diversiteit

      Hofstede, G.; Cliteur, P.B.; Manen, N.F. van; Willemse, H.M.; Backbier, E.H.F.; Maris van Sandelingenambacht, C.W.; Galenkamp, M.; Rutten, S.W.E.; Örücü, E.; Bovenkerk, F. (WODC, 2002)
      ARTIKELEN: 1. G. Hofstede - Culturele diversiteit in de Nederlandse samenleving 2. P.B. Cliteur - Dat zeg jij! Ploerten en heiligen heb je in iedere cultuur 3. N.F. van Manen - Integratie of identiteit; een onvermijdelijke keuze 4. H.M. Willemse en E.H.F. Backbier - Etnische botsingen met de strafwet 5. F. Bovenkerk - Multiculturele misdaad en Nederlands Strafrecht 6. C.W. Maris van Sandelingenambacht - 'Ik heb mijn namus gezuiverd'; over eerwraak en cultureel verweer 7. M. Galenkamp - 'De multiculturele samenleving in het geding; op zoek naar fundamenten 8. S.W.E. Rutten - Nederlands recht op een multiculturele grondslag 9. E. Örücü - Waar wet en cultuur elkaar ontmoeten; cultureel pluralisme, juridisch pluralisme en pragmatisme SAMENVATTING: Wetgeving en wetshandhaving behoren tot de kerntaken van Justitie. En wetten zijn codificaties van normen en waarden van groepen. Het hart van culturen kan gevonden worden in de normen en waarden van die culturen. In deze zin heeft Justitie ten diepste te maken met cultuur. Dit themanummer van Justitiële verkenningen handelt over culturele diversiteit en recht en betreft de fundamentele vraag of en in hoeverre Nederland op rechtsgebied rekening moet houden met de aanwezigheid van sterk groeiende bevolkingsgroepen afkomstig uit vreemde culturen.
    • De invulling van het participatieverklaringstraject in Nederlandse gemeenten

      Vries, A.M. de; Noyon, S.M.; Meer, M. van der; Kulu-Glasgow, I. (WODC, 2019)
      Op 1 oktober 2017 werd het ondertekenen van de participatieverklaring een wettelijk onderdeel van het inburgeringsexamen. Het hieraan verbonden traject omvat een of meerdere bijeenkomsten waarin inburgeringsplichtigen leren over de Nederlandse kernwaarden. Hierna bevestigen zij met hun ondertekening op de hoogte te zijn van deze kernwaarden, deze te respecteren en te willen participeren in de Nederlandse samenleving. Als onderdeel van een breder onderzoek naar de binding van statushouders met de Nederlandse rechtsstaat heeft het WODC in kaart gebracht welke verschillende aanpakken van het participatieverklaringstraject (PVT) onder gemeenten bestaan. Gezien de focus van het bredere onderzoek is gekozen om alleen te inventariseren hoe het PVT voor statushouders georganiseerd wordt. Het resulterende overzicht van aanpakken en ervaringen wordt in deze factsheet gepresenteerd.
    • De kick

      Port, M.P.J. van de; Verkaaik, O.; Boutellier, J.C.J.; Calster, P. van; Feij, J.A.; D'Hooge, R.; Schuilenburg, M.B. (WODC, 2006)
      ARTIKELEN: 1. M.P.J. van de Port - Kicken, man! Enkele aantekeningen over grensoverschrijding en hedendaagse mystiek 2. O. Verkaaik - Wat is er zo grappig aan politiek geweld? 3. J.C.J. Boutellier - Fataal vitaal: de criminologie van een vloeibare samenleving 4. P. van Calster - Naar een criminologie van het lichaam? Over angst, het nemen van risico's, belevingen en identiteit 5. J.A. Feij - De psychologie van de kick 6. R. D'Hooge - 'De verveelde aap'; kick/sensation seeking en de menselijke natuur vanuit evolutionair-psychologisch oogpunt 7. Boekrecensie M.B. Schuilenburg over 'City limits; crime, consumer culture and the urban experience' - K.J. Hayward 8. Internetsites SAMENVATTING: Er is maar weinig zo persoonlijk als het beleven van een kick. Van Dale hanteert de brede definitie - 'een aangename emotie ten gevolge van een bepaalde ervaring (...)'. Doorgaans echter wordt de kick in verband gebracht met gevoelens van opwinding, spanning en plezier die mensen beleven aan gevaar in enigerlei vorm: extreme sporten, stunts, regels overtreden, bizarre seks, bijzondere (fysieke) ervaringen opdoen, angst overwinnen en dergelijke. 'Sensation seeking' is de term die daarvoor in de psychologie wordt gebruikt. Door aandacht te besteden aan het fenomeen 'kick' wordt getracht een bijdrage te leveren aan een beter begrip van de betekenis en beleving van normovertreding en criminaliteit in de huidige tijd.
    • Evaluatie Terwee: slachtofferonderzoek Wet en Richtlijn Terwee - eindrapport

      Wemmers, J.M.; Rongen, R. van (medew.); Servais, P. (medew.) (WODC, 1994)
      Het slachtofferonderzoek is gericht op drie hoofdvragen:Op welke wijze worden slachtoffers door de politie en het openbaar ministerie bejegendWat zijn de effecten hiervan op hun attitudes tegen politie en justitieWat zijn de effecten hiervan op hun normovertredend gedrag.
    • Evaluatie Terwee: slachtofferonderzoek Wet en Richtlijn Terwee - deelrapport 1: onderzoek pre Terwee

      Wemmers, J.M.; Rongen, R. van (medew.) (WODC, 1994)
      Het slachtofferonderzoek is gericht op drie hoofdvragen:Op welke wijze worden slachtoffers door de politie en het openbaar ministerie bejegendWat zijn de effecten hiervan op hun attitudes tegen politie en justitieWat zijn de effecten hiervan op hun normovertredend gedrag.
    • Foto issue

      Zoonen, E.A. van; Nelen, H.; Verkaaik, O.; Bruijn, J.A. de; Janssen, J.; Schuilenburg, M.; Gemert, F. van; Leun, J.P. van der; Guadeloupe, F. (WODC, 2010)
      ARTIKELEN: 1. E.A. van Zoonen - Tussen seksualisering en boerkaverbod 2. H. Nelen - Van normalisering naar moralisering 3. O. Verkaaik - Tussen Marrakesch en Theater De Flint; ideologie en praktijk in moskeebouw 4. J.A. de Bruijn - Maakbaarheid 5. J. Janssen - De semiotische driehoek en het Douwe Egberts-gevoel van Augustus 6. M. Schuilenburg - Muziek: de blinde vlek van de criminologie 7. F. van Gemert - Wit bij wit, blauw bij rood 8. J.P. van der Leun - Kroepoek bakken tussen kakkerlakken 9. F. Guadeloupe - Koninkrijksrelaties: Yes We Can! SAMENVATTING: In afwijking van de gebruikelijke formule, waarbij een thema vanuit verschillende invalshoeken wordt belicht, komt in dit nummer een waaier van onderwerpen aan bod. Deze keer staan namelijk niet de teksten centraal maar beelden, foto's. Negen sociaal wetenschappers wijden aan de hand van een foto uit over een aspect van hun onderzoek en/of vakgebied. De auteurs gaan daarbij in op de vraag wat de foto laat zien en hoe we deze kunnen interpreteren.
    • Het gevecht om het publieke domein

      Breeuwsma, G.; Burgers, J.P.L.; Vanderveen, G.N.G.; Raaymakers, Q.A.W.; Hoof, J.T.C. van; Bogt, T.F.M. ter; Nijnatten, C.H.C.J. van; Vijver, C.D. van der; Gunther Moor, L.G.H.; Ferwerda, H.B.; et al. (WODC, 2001)
      ARTIKELEN: G. Breeuwsma - Verlos mij van des menschen overlast ...; een psychologische benadering 2. J.P.L. Burgers - Onveiligheid in de stad 3. G.N.G. Vanderveen - Nederland vroeger veiliger? De veranderde beleving van onveiligheid 4. Q.A.W. Raaymakers, J.T.C. van Hoof en T.F.M. ter Bogt - Intolerantie; typerend voor jongeren? 5. C.H.C.J. van Nijnatten - Verbleekt gezag; individualisering en individuatie 6. C.D. van der Vijver en L.G.H. Gunther Moor - Het gezag van de politie 7. H.B. Ferwerda en L.H.M. Gelissen - Voetbalcriminaliteit; veroveren hooligans het publieke domein? 8. P.B.M. Levelt - Boze agressie in het verkeer; een emotietheoretische benadering 9. A.R. Hauber - Openbaar vervoer; reizigers, agressie en onveiligheid SAMENVATTING: De media spreken herhaaldelijk over toenemende agressie en onveiligheidsgevoelens. Burgers zouden zich op straat en in het verkeer steeds assertiever en irritanter gedragen. Met name in de binnensteden en de uitgaanscentra zou de overlast zijn toegenomen. Manifesteren mensen zich brutaler op straat, hebben de stedelijke omgangsvormen zich verhard en zijn burgers onverschilliger geworden voor de kwaliteit van het publieke leven? Is het gevoel van onveiligheid toegenomen en zijn we angstiger voor overlast en schade? Aan de hand van de trefwoorden agressie, overlast, onveiligheid, intolerantie en tanend gezag wordt in dit nummer de veronderstelde verminderde kwaliteit van het stedelijke publieke leven nader onderzocht.
    • Het maatschappelijk draagvlak van het strafrecht in de jaren negentig - Jubileum-uitgave

      Unknown author (WODC, 1990)
      Vijftien jaar geleden verscheen het eerste nummer van Justitiele Verkenningen. Althans onder die naam; reeds in 1956 begon het toenmalige Studie- en Voorlichtingscentrum van het Ministerie van Justitie met de uitgave van het zogenoemde Documentatieblad. Met de naamswijziging in 1975 begon een geleidelijk proces waarin JV van een puur documentatieblad steeds verder uitgroeide tot een vaktijdschrift op het terrein van justitie. Met het ingaan van de jaren negentig begint JV dus aan zijn vierde lustrum, en dit feit vormde de aanleiding voor de organisatie van een JV-symposium over het belangrijkste onderwerp van het tijdschrift: het strafrecht. In deze aflevering treft de lezer de lezingen aan die werden gehouden op het gelijknamige symposium dat op 15 februari 1990 in het Kurhaus te Scheveningen. Aan de sprekers werd, zonder nadere specificering, gevraagd zich over dit thema op persoonlijke titel uit te laten. Het resultaat biedt een aardig inzicht in de actuele, zeer gevarieerde discussie over de maatschappelijke rol van het strafrecht. De mogelijkheden, grenzen, tekortkomingen en fricties komen in allerlei varianten aan de orde, naast suggesties, concrete werkvoorstellen en wensdromen.
    • Het motiverende effect van normatieve en afschrikwekkende boodschappen - een stated preference-benadering

      Graaf, S. de; Putte, B. van den; Werff, S. van der (SEO Economisch onderzoek, 2011)
      Onderzocht is welke voorlichtingsboodschappen volgens burgers en leidinggevenden van bedrijven het meest motiveren om lichte overtredingen niet meer te begaan. Een centrale vraag is of handhavingscommunicatie zich vooral moet bedienen van afschrikwekkende boodschappen (pakkans, sancties) of juist van normatieve boodschappen of een combinatie van deze elementen. Moet benadrukt worden dat er wordt gecontroleerd, en/of dat er sancties staan op het niet naleven van de regels, of is het effectiever om te benadrukken dat het niet naleven van de regels een kwalijk effect heeft op de samenleving en/of dat regelovertreding afwijkend gedrag is? Hoe reageren niet-overtreders op de boodschappen? INHOUD: 1. Inleiding 2. Theoretisch kader 3. Boodschappen: hoe onderzocht? 4. Burgers: sanctiekans meest motiverend 5. Bedrijven: boetehoogte meest motiverend 6. Conclusie en discussie
    • Integratie

      Unknown author (WODC, 1997)
      Wat betekent integratie? Een greep uit de omschrijvingen die momenteel veel gebruikt worden — assimilatie, aanpassing, participatie — leert dat nieuwkomers hun levenswijze op de onze moeten afstemmen. Begrippen als gastvrijheid en acceptatie lijken momenteel minder in zwang. Kennelijk zijn velen van mening dat minderheden te weinig integreren. Dat is ook niet zo verwonderlijk omdat de cijfers over werkloosheid, schooluitval en criminaliteit onder allochtone groepen niet gerust stellen. Het is daarom interessant te weten hoe moslims en andere allochtone gemeenschappen zelf denken over hun toekomstperspectief in Nederland. Welke visies hebben zij op integratie? Hoe kan integratie worden bevorderd? Bestaat er angst cultureel te vervreemden? Is daarom versterking van de eigen identiteit de aangewezen manier om te integreren (islamitische zuilvorming)? Wat zijn de risico's daarvan? Maakt men zich wel voldoende de Nederlandse taal eigen? Kan bescherming en cultivering van eigen identiteit samengaan met openheid? De redactie hecht zoveel belang aan dit vraagstuk dat een aanzienlijk aantal auteurs is uitgenodigd hun visie te vertolken. Uit de zeer uiteenlopende bijdragen is een trend te signaleren dat het huidige beleid te eenzijdig leunt op sociaal-economische doelstellingen. Er lijkt behoefte te zijn aan een heroriëntatie op de sociaal-culturele factoren van integratie zoals identiteitsvorming. De dertien bijdragen zijn gegroepeerd in drie delen. In het tweede en derde gedeelte worden respectievelijk de sociaal-culturele wegen naar integratie en de spanningen tussen de islam en een pluralistische samenleving belicht. Maar eerst volgt een meer beschrijvend gedeelte over integratiepatronen en -processen. Wat zijn de belangrijkste obstakels gebleken voor integratie? En ter contrast: wat zijn de kenmerken van een geslaagd integratieproces? Want Indonesiërs en Zuid-Europese immigranten hebben uiteindelijk zonder veel problemen ingang gevonden in de Nederlandse samenleving.
    • Jeugddelinquentie - Achtergronden en justitiële reactie

      Junger-Tas, J.; Junger, M.; Barendse-Hoornweg, E.; Sampiemon, M. (WODC, 1983)
      Samenvattend kunnen de voornaamste doelstellingen van het onderzoek als volgt omschreven worden:een beeld krijgen van aard en omvang van delinquent gedrag in twee doorsnee groepen jongeren;inzicht verkrijgen in achtergronden van delinquent gedrag;meer duidelijkheid krijgen over het verband tussen delinquentie en het in contact komen met politie en parket;inzicht verkrijgen in achtergrondfactoren die samenhangen met het in contact komen van minderjarigen met politie en parket;nagaan in hoeverre het differentiële optreden van politie en parket verband houdt met al dan niet hernieuwde justitiële contacten;nagaan in hoeverre veranderingen in de levenssituatie van de minderjarigen samenhangen met het al dan niet weer in contact komen met politie en parket.
    • Literatuuronderzoek naar de effecten van de inzet van ex-gedetineerden als 'ervaringsdeskundigen'

      Thijs, F.; Weerman, F.M.; Laan, P.H. van der (Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR), 2018)
      In binnen- en buitenland worden regelmatig voorlichtings- en lesprogramma’s ingezet waarin gebruik wordt gemaakt van ex-gedetineerden om jongeren en scholieren voor te lichten over de gevaren en gevolgen van grensoverschrijdend gedrag en criminaliteit. Een dergelijke methode is het Educatief Programma Jongeren (EPJO) dat de afgelopen jaren is gegeven op meer dan 80 basisscholen in Amsterdam. Het onderhavige onderzoek heeft betrekking op het onderdeel van de inzet van een ex-gedetineerde (jongere) als ‘ervaringsdeskundige’. Het doel van dit onderzoek is om na te gaan in hoeverre voorlichtings- en preventieprogramma’s voor jeugdigen, waarbij ex-gedetineerden of anderen die in aanraking zijn geweest met justitie (‘negatieve rolmodellen’) effectief zijn in het voorkomen of reduceren van delinquent gedrag. INHOUD: 1. Inleiding 2. Methode systematische literatuurreview 3. Resultaten systematische literatuurreview 4. Relevante theorieën en modellen met betrekking tot de inzet van ex-gedetineerden 5. Conclusies
    • Lokale veiligheid uitgaansgebieden: case Haarlem

      Galetzka, M.; Hoof, J. van; Vries, P. de; Abraham, M.; Bloeme, R.; Soomeren, P. van (University of Twente - Faculty of Behavioural, Management and Social Sciences, 2019)
      Om de geluidsoverlast het hoofd te bieden is een interventieaanpak ontwikkeld waarmee geluidsoverlast in uitgaansgebieden kan worden teruggedrongen. Deze aanpak bestaat uit vijf fasen, namelijk 1) een context- en probleemanalyse, 2) het bepalen van doelgedrag, 3) het nader bepalen van probleem- en doelgedragingen,4) het ontwikkelen van een specifieke, contextgerichte gedragsinterventie, en tot slot 5) de implementatie en monitoring van eventuele effecten. De eerste vier fasen zijn uitgewerkt aan de hand van een casus, namelijk het uitgaansgebied in de Smedestraat in Haarlem. In het rapport worden de uitkomsten van dit onderzoek op een rij gezet.
    • Mensbeelden in het strafrecht

      Claessen, J.A.A.C.; Wit, T.W.A. de; Cornet, L.J.M.; Kogel, C.H. de; Veraart, W.J.; Kelk, C.; Weijers, I.; Goedegebuure, J.L.; Corstens, G.J.M. (WODC, 2015)
      ARTIKELEN: 1. J.A.A.C. Claessen - Over mens- en wereldbeelden en hun bijbehorende misdaadrecht 2. T.W.A. de Wit - Durven we de vrijheid nog wel aan? De bijdrage van een religieus mensbeeld aan het strafrecht 3. L.J.M. Cornet en C.H. de Kogel - Is de mens voor een biocriminoloog per definitie onvrij? 4. W.J. Veraart - Bescherm het slachtoffer, begin bij de verdachte 5. C. Kelk - Veranderende mensbeelden van gedetineerden. Een kort historisch overzicht 6. I. Weijers - De terugkeer van de ‘kinderlijke delinquent’? Wisselende kindbeelden in een eeuw jeugdstrafrecht 7. J.L. Goedegebuure - Voorbij goed en kwaad. Het mensbeeld achter ‘zinloos geweld’ in de literatuur en filosofie 8. G..J.M. Corstens - Het veranderende mensbeeld in het strafrecht. Een bespiegeling op basis van ervaringen in de rechterlijke macht SAMENVATTING: Onze mensbeelden veranderen en het strafrecht verandert mee. Als uitgangspunt van dit themanummer over Mensbeelden in het strafrecht geldt dat het strafrecht in laatste instantie is ingebed in ons beeld van de mens, diens mogelijkheden, beperkingen en verantwoordelijkheden. Illustratief is het beeld van de dader, dat sinds de negentiende eeuw onmiskenbaar is veranderd en in de laatste decennia ook verhard is: de zondige en (sociaal) zwakkere medemens die ter verantwoording dient te worden geroepen maar die tegelijkertijd onze hulp en steun verdient, wordt tegenwoordig gezien als ernstige risicofactor of zelfs als een onverbeterlijke vijand van de samenleving. Ook het slachtoffer is onmiskenbaar niet meer wat hij is geweest. Werden slachtoffers lange tijd zo goed als genegeerd in het strafproces, tegenwoordig lijkt het slachtoffer uitgegroeid tot een geëmancipeerde drager van rechten die voor zichzelf een eigen positie opeist. Daarnaast lijken slachtoffers niet zelden door de politiek te worden uitgespeeld tegen daders om zo strenger te kunnen straffen, zij het dat er ook een onderstroom waarneembaar is die tracht slachtoffer en dader juist bij elkaar te brengen. Is er inderdaad sprake van verharding onder invloed van verschuivende mens c.q. dader- en slachtofferbeelden? Of zijn er ook tegengestelde tendensen? En hoe verhouden de verschillende mensbeelden zich tot het vraagstuk van vergeving?
    • Misbruik van politieke en economische macht

      Unknown author (WODC, 1981)
      Vorig jaar hebben de Verenigde Naties een congres georganiseerd rond het thema 'crime and the abuse of power'. Niet eerder was aan dit toch gevoelige thema zoveel aandacht besteed. Deze aflevering van Justitiële Verkenningen is aan dit zelfde thema gewijd. Naast het inleidende artikel van dr. P. van Reenen bestaat deze aflevering uit een viertal bewerkingen van buitenlandse artikelen.
    • Moraal en staat

      Unknown author (WODC, 1994)
      De redactie heeft deskundigen van verschillende politieke kleur gevraagd hun visie op de morele problemen en dilemma's van de overheid toe te lichten. Dat heeft geleid tot een dik nummer met uiteenlopende beschouwingen die niet altijd even gemakkelijk zullen weglezen, vooral vanwege de filosofische manier van redeneren. Doorwrochte stukken worden echter afgewisseld met kortere essays, waarbij sommige auteurs niet schromen controversiële standpunten in te nemen. Moraal staat momenteel in het middelpunt van de aandacht. Een berekenende overheid lokt calculerend gedrag van burgers uit. In reactie hierop verlangen velen een sterkere normatieve rechtvaardiging van overheidsoptreden. Een aantal auteurs in dit nummer preludeert reeds op deze behoefte aan een overheid met een groter moreel gezag. In het eerste deel van dit nummer wordt de vraag behandeld in hoeverre de overheid voor de verankering van rechtsnormen aangewezen is op levensbeschouwelijke overtuigingen (christendom, islam, humanisme). Een daarmee verwante vraag is onder welke voorwaarden het morele appel van de overheid het beste kan plaatsvinden. In het tweede deel worden de morele problemen en dilemma's van de verzorgingsstaat en de overheidsbureaucratie onder de loep genomen. Daarbij spelen de veranderingen binnen de wetgevende ethiek en ambtelijke ethiek een belangrijke rol.
    • Naar een 'bruikbare rechtsorde' - Bijdragen uit de sociale wetenschap

      Croes, M.T. (WODC, 2007)
      Dit onderzoek betreft een literatuurverkenning om te bezien of in de (sociaal-wetenschappelijke waaronder rechtseconomische) literatuur aanknopingspunten zijn te vinden voor een verdere invulling van het concept bruikbare rechtsorde. Het gaat hierbij niet alleen om het geheel van wet- en regelgeving, maar tevens over de instituties en de waarden en normen die bijdragen aan het functioneren van het systeem. Achtereenvolgens behandelt dit Cahier het begrip 'bruikbare rechtsorde' zoals dit binnen de beleidsagenda van het Ministerie van Justitie en door mininster Donner werd gebruikt, drie sociaal-wetenschappelijke theorieën en de betekenis van deze theorieën voor het streven naar een verminderd beroep op rechtspraak bij de beslechting van geschillen. INHOUD: 1. Inleiding 2. De 'bruikbare rechtsorde' 3. Netwerken 4. Normen en handhaving 5. Kanttekeningen en beleidsperspectieven
    • Online ontspoord - Een verkenning van schadelijk en immoreel gedrag op het internet in Nederland

      Huijstee, M. van; Nieuwenhuizen, W.; Sanders, M.; Masson, E.; Boheemen, P. van (Rathenau Instituut, 2021-07-07)
      Het WODC verzocht het Rathenau Instituut om de volgende centrale onderzoeksvraag te beantwoorden: Wat zijn de aard en de omvang van online schadelijk en immoreel gedrag in Nederland, wat zijn de onderliggende mechanismen en oorzaken, en welke handelingsperspectieven zijn er voor het ministerie en de overheid als geheel voor het beperken van schadelijk en immoreel gedrag op internet? Met dit rapport zet het Rathenau Instituut een schijnwerper op online gedrag dat zich in een moreel schemergebied bevindt, en waar de overheid nu nog handelingsverlegen is. Het gaat om online gedrag dat als schadelijk en/of immoreel kan worden geduid. Dat gedrag kan schadelijk zijn voor individuen, maar ook voor grotere groepen of de samenleving als geheel. Een deel van het gedrag dat we in dit onderzoek bespreken is in strijd met bepaalde grondrechten en wetten, en daarmee onrechtmatig of strafbaar. Toch blijkt het voor internetgebruikers online een stuk lastiger om te beoordelen wanneer iets door de beugel kan. De online omgeving is niet de facto wettelozer of grenzelozer dan de offline wereld, maar wordt wel sneller zo ervaren. INHOUD: 1. Inleiding, 2. Aanpak, 3. Taxonomie van schadelijk en immoreel gedrag online, 4. Mechanismen van immoreel en schadelijk gedrag, 5. De huidige aanpak van schadelijk gedrag online, 6. Strategische agenda
    • Psychologische inzichten in maatschappelijk (on)wenselijk gedrag - Sexting, voetbalvandalisme, winkeldiefstal, digitale geschiloplossing, en woonoverlast nader beschouwd

      Nohlen, H.U.; Harreveld, F. van (Universiteit van Amsterdam - Faculteit Psychologie, 2017)
      Om het gebruik van gedragskennis te vergroten en effectief in te zetten is in dit rapport gekeken naar sociaal-psychologische kennis die bij kan dragen aan het stimuleren van rechtmatig gedrag op vijf gebieden: 1. Online seksueel getinte communicatie bij jongeren; 2. Voetbalvandalisme; 3. Winkeldiefstal door eigen personeel; 4. Effectieve digitalisering van geschiloplossing; 5. Woonoverlast. De huidige inventarisatie van de beschikbare kennis is bedoeld als wegwijzer voor het stimuleren van beleid dat wettelijk gedrag bevordert en onwettelijk gedrag zo veel mogelijk probeert te voorkomen. INHOUD: 1. Algemene inleiding 2. Online seksueel getinte communicatie 3. Voetbalvandalisme 4. Winkeldiefstal door eigen personeel 5. Digitale geschiloplossing 6. Woonoverlast 7. Samenvatting en conclusies