• Alternatieve sancties voor jeugdigen - Meningen en verwachtingen: 1e deelrapport

      Laan, P. van der; Lindt, H. van; Erftemeijer, L. (medew.); Mertens, M. (medew.); Nabben, A. (medew.); Osterhaus, M. (medew.); Vermeer, M. (medew.) (WODC, 1983)
      Dit is het eerste rapport van het onderzoekproject “Alternatieve sancties voor jeugdigen”. De alternatieve sancties kennen twee vormen: werkprojecten of dienstverlening en leerprojecten. In dit rapport wordt verslag van het eerste deel van het onderzoek. Dit eerste deel bestaat uit een peiling onder personen en instanties die mogelijkerwijs betrokken raken bij alternatieve sancties voor jeugdigen. Hun werd naar meningen en verwachtingen gevraagd aangaande een aantal aspecten van deze alternatieve sancties. INHOUD: Deel I: Verslag van het vooronderzoek 1. Kader 2. Resultaten Deel II: Enige leerprojecten 1. Leerprojecten in Engeland 2. Leerprojecten in de Verenigde Staten 3. Leerprojecten in Nederland 4. Literatuur
    • Alternatieve sancties voor minderjarigen

      Unknown author (WODC, 1983)
      Maart van dit jaar zijn in ons land de experimenten Alternatieve Sancties voor Minderjarigen van start gegaan onder leiding van de Werkgroep Slagter. Wetenschappelijke begeleiding van deze experimenten geschiedt door de Coördinatiecommissie Wetenschappelijk Onderzoek Kinderbescherming (CWOK). Aanleiding genoeg om in afwachting van de eindresultaten van dit onderzoek een themanummer van Justitiële Verkenningen aan dit onderwerp te wijden.
    • Alternatieven voor de vrijheidsstraf

      Unknown author (WODC, 1988)
      Zolang er sprake is van vrijheidsbeneming is er nagedacht over mogelijkheden om deze straf te vermijden. Van diverse zijden is er met grote regelmaat op gewezen dat de nadelen ervan groter zouden zijn dan de voordelen. Tot een alternatief dat de vrijheidsstraf definitief uit het strafrecht zou doen verdwijnen is het echter nooit gekomen en velen betwijfelen of dit ook ooit het geval zal kunnen zijn. In de huidige strafrechtspleging fungeert de vrijheidsstraf'als de 'ultieme remedie'. De strafrechter beschikt reeds over andere sanctiemogelijkheden, zoals de geldboete en de voorwaardelijke vrijheidsstraf. Desondanks is er sprake van een enorme druk op de capaciteit van het gevangeniswezen. Onder andere om die reden lijkt de discussie over alternatieven voor de vrijheidsstraf de laatste jaren in een stroomversnelling te zijn geraakt. Opmerkelijk is dat in deze discussie velerlei argumenten een rol spelen, van ethische motieven tot bezuinigingsoverwegingen. Alle reden om in het themadeel van Justitiele Verkenningen op gevarieerde wijze aandacht te besteden aan mogelijke alternatieven voor de vrijheidsstraf.
    • Alternative sanctions for juveniles in the Netherlands

      Laan, P.H. van der (WODC, 1993)
      In the Netherlands alternative sanctions for juveniles have become very popular. In less than ten years, the alternative sanction has surpassed the fine as the most frequently imposed penal sanction for juveniles. As a result of this popularity, some net widening has occured. In general, alternativly sanctioned juveniles show a re-offending behaviour only slightly better, though they definitely re-offend less frequently, less fast, and the offenses they commit seem to be of less gravity. From these outcomes, there is no reason to be reluctant where it comes to imposing alternative sanctions.
    • Anders straffen

      Unknown author (WODC, 1993)
      Deze aflevering van Justitiële Verkenningen is gewijd aan andere dan de traditionele strafrechtelijke straffen. Deze alternatieven, tegenwoordig `taakstraffen' genoemd, hebben een sterke groei doorgemaakt, niet alleen gemeten in het aantal keren dat zij worden opgelegd, maar ook in de ongekende rijkdom aan mogelijke varieteiten.
    • Beter dan zitten... - Jongeren over taakstraffen

      Eggermont, M.; Chorus, M. (medew.) (Onderzoeksburo Perspektief, 1997)
      In dit boek wordt verslag gedaan van een kwalitatief onderzoek waarin deze vragen centraal staan:Kunnen taakstraffen in pedagogisch opzicht als goede straf worden beschouwd?Hebben ze effect?Wat voor effect is dat?Daarvoor werden veertig jongeren aan wie zo'n taakstraf was opgelegd, gevolgd vanaf hun eerste gesprek met de strafcoördinator van de Raad voor de Kinderbescherming tot na de uitvoering van hun taakstraf. In halfgestructureerde interviews vertelden zij over hun ervaringen en belevenissen rondom de straf en alles wat daarmee voor hen verband hield. Zo ontstond een boeiend beeld van het perspectief van jongeren op de praktijk van de taakstraffen. Op basis daarvan wordt die praktijk in dit boek geëvalueerd, waarbij zowel het al of niet bereiken van de justitiële doelen als de effecten en het pedagogische karakter van de verschillende taakstraffen worden belicht.
    • Cashba - Een intensief dagprogramma voor jeugdige en jongvolwassen delinquenten

      Essers, A.A.M.; Laan, P. van der; Veer, P. van der (WODC, 1995)
      Cashba is een intensief dagprogramma van 13 weken bedoeld als alternatief voor ten minste twee maanden detentie. Doel van Cashba is het vergroten van de sociale competentie van de deelnemers, alsmede het bieden van een beter toekomstperspectief op onder meer het terrein van scholing en werk, zodat delinquent gedrag afneemt of zelfs ophoudt te bestaan. Op verzoek van de directie Jeugdbescherming en Reclassering van het Ministerie van Justitie heeft het WODC Cashba op effecten geëvalueerd. Eerder gebeurde dit ook al bij de Kwartaalcursus en bij DTC Eindhoven. Door bij de evaluatie van Cashba dezelfde benadering te volgen en grotendeels ook dezelfde onderzoeksinstrumenten te gebruiken is een vergelijking met de uitkomsten van eerdere onderzoeken mogelijk. Er wordt ingegaan op de volgende onderwerpen: het project; de deelnemers; recidive; en leefsituatie.
    • De Kwartaalcursus en recidive - Een onderzoek naar de effecten van het experiment Kwartaalcursus

      Laan, P.H. van der; Essers, A.A.M. (WODC, 1990)
      Dit is het derde en laatste rapport van het evaluatie-onderzoek 'kwartaalkursus'. Het effectonderzoek heeft betrekking op 51 jongeren die in de periode november 1986 - augustus 1988 de Kwartaalkursus hebben bezocht. Daarnaast is een vergelijkingsgroep samengesteld, bestaande uit 86 jongeren die in die periode ten minste drie weken in voorlopige hechtenis hebben gezeten en niet naar de Kwartaalkursus zijn gestuurd.
    • Doeltreffendheid Tools4U - onderzoek naar de doelgroep, uitvoering en doeltreffendheid van leerstraf Tools4U

      Stouwe, T. van der; Asscher, J.J.; Stams, G.J.J.M. (Universiteit van Amsterdam - Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen, 2013)
      Tools4U is een gedragsinterventie die in het kader van een extramurale leerstraf kan worden ingezet. Deze gedragsinterventie is bedoeld voor de doelgroep jongeren (12-17 jaar oud), die één of meerdere delicten hebben gepleegd. Tools4U is een intensieve individuele training van cognitieve en sociale vaardigheden. De training van cognitieve en sociale vaardigheden is in oktober 2007 volledig erkend door de Erkenningscommissie Gedragsinterventies Justitie. De status 'erkend' is geldig voor een periode van vijf jaar (tot oktober 2012). In de tussenliggende periode van vijf jaar dient er wel een proces- en effectevaluatie plaats te vinden. De procesevaluatie van Tools4U die aanving in 2009 en inmiddels is afgerond, bracht een aantal aandachtspunten in de uitvoering aan het licht (zie bij: meer informatie). Sinds de procesevaluatie uit 2009 zijn door zowel de Raad voor de Kinderbescherming als PI Research verschillende aanpassingen en verbeteringen aangebracht, waardoor verwacht wordt dat de uitvoering van Tools4U voldoende is om de doeltreffendheid te onderzoeken. In dit doeltreffendheidsonderzoek is nagegaan in hoeverre Tools4U de juiste doelgroep bereikt, in hoeverre het programma wordt uitgevoerd zoals bedoeld en in hoeverre de deelnemers de verwachte ontwikkelingen op programmadoelen laten zien.
    • Doordringen of doordrinken - Effectevaluatie Halt-straf Alcohol

      Kuppens, J.; Ferwerda, H. (Bureau Beke, 2014)
      Sinds 2006 wordt gewerkt met de Haltafdoening Alcohol. Dit is een interventie die zich richt op jongeren tussen twaalf en achttien jaar die onder invloed van alcohol en APV- of een strafrechtelijk feit hebben gepleegd. Deze effectevaluatie is een vervolg op de procesevaluatie (projectnummer 1829 - zie link bij: Meer informatie). De hoofdvraag van deze effectevaluatie luidt: In hoeverre is de straf effectief in termen van het vergroten van de kennis ten aanzien van de effecten van alcoholgebruik, de bewustwording ten aanzien van het eigen gebruik (zoals risico's en effecten van eigen gebruik) en in termen van gedragsverandering en recidive? INHOUD: 1. Inleiding 2. Methoden van onderzoek 3. Literatuurverkenning 4. Kenmerken van de onderzoekspopulatie 5. Effecten van de Halt-straf Alcohol 6. Conclusie en discussie
    • Effectstudie Tools4U - Effecten op cognitieve en sociale vaardigheden

      Stouwe, T. van der; Asscher, J.J.; Stams, G.J.J.M.; Laan, P.H. van der (Universiteit van Amsterdam - Vakgroep Forensische Orthopedagogiek, 2015)
      Tools4U is een gedragsinterventie die in het kader van een extramurale leerstraf kan worden ingezet. Deze gedragsinterventie is bedoeld voor de doelgroep jongeren (12-17 jaar oud), die één of meerdere delicten hebben gepleegd. De training van cognitieve en sociale vaardigheden is in oktober 2007 volledig erkend door de Erkenningscommissie Gedragsinterventies Justitie. Dit betekent dat het programma aan alle kwaliteitscriteria voldoet die door het ministerie van Justitie zijn opgesteld. De status 'erkend' is geldig voor een periode van vijf jaar, dus tot oktober 2012. In de tussenliggende periode van vijf jaar dient er wel een proces- en effectevaluatie plaats te vinden. De procesevaluatie van Tools4U die aanving in 2009 is afgerond in 2011 (zie link hiernaast). De doeltreffendheidstudie is inmiddels ook afgerond in 2012 (zie link hiernaast). Dit onderzoek betreft de derde beoordeling van de Erkenningscommissie, namelijk de ex-postbeoordeling, waarvoor de effectiviteit van Tools4U aangetoond moet worden. In dit eerste deelonderzoek wordt de effectiviteit van Tools4U op cognitieve en sociale vaardigheden, gemeten na afloop van de interventie. De (lange termijn) effecten op recidive zullen in een volgend rapport beschreven worden. INHOUD: 1. Inleiding 2. Methode 3. Deelnemers aan het onderzoek 4. Effectiviteit van Tools4U op cognitieve en sociale vaardigheden 5. Conclusie en discussie
    • Ervaringsleerprojecten en overlevingstochten - een verkenning van de literatuur

      Verwers, C.; Laan, P.H. van der (WODC, 1990)
      In deze notitie zal het fenomeen ervaringsleerprojecten/overlevingstochten aan een nadere beschouwing worden onderworpen. Allereerst zullen in het kort de achterliggende theoretische uitgangspunten besproken worden. Vervolgens zal deze vorm van hulpverlening nader bekeken worden op mogelijke effecten.
    • Ervaringsleerprojecten in de ambulante justitiële sector - de Elan basistraining voor ots-pupillen, een verkenning

      Spaans, E.C. (WODC, 1995)
      Sinds een aantal jaren organiseert Elan Training te Ulvenhout een zogenaamde basistraining voor ots-pupillen. De training, die vier weken duurt, bestaat uit een outward-boundgedeelte (een lange looptocht, bergbeklimmen, solobivak, een struintocht) en een intern gedeelte in Ulvenhout, waarbij de deelnemers onder andere een werkstage lopen, bosarbeid verrichten en huishoudelijke taken moeten uitvoeren. In deze evaluatie ligt de nadruk op de gevolgde verwijsprocedure, de voorbereiding van de training en de begeleiding na afloop van de training.
    • Evaluatie Justitiële interventies schoolverzuim

      Burik, A.E. van; Elderman, E.R.; Persoon, A.M.; Rutten, E.A. (WODC, 2007)
      Achterhalen in hoeverre justitiële interventies die gericht zijn op het terugdringen van schoolverzuim in het voortgezet onderwijs doeltreffend zijn, zodat de landelijke uitbreiding van dit soort interventies op gefundeerde wijze kan plaatsvinden.
    • Evaluatie slachtoffer-dadergesprekken - een onderzoek naar de landelijke implementatie van slachtoffer-dadergesprekken

      Burik, A. van; Heim, M.; Hoogeveen, C.; Jong, B.J. de; Slump, G.J.; Vogelvang, B. (Adviesbureau Van Montfoort, 2010)
      Dit onderzoek betreft de landelijke implementatie van slachtoffer-dadergesprekken. De probleemstelling is als volgt geformuleerd: Hoe is het besluit tot landelijke implementatie van een aanbod slachtoffer-dadergesprekken tot dusverre uitgevoerd; in hoeverre is aan de randvoorwaarden voor een goed functioneren voldaan? In hoeverre is er sprake van uniforme uitvoering en welke effecten (beoogd en niet beoogd) kunnen op papier bij de verschillende doelgroepen worden verwacht? INHOUD: 1. Inleiding 2. Onderzoeksverantwoording 3. Implementatie slachtoffer-dadergesprekken 4. Gerealiseerd bereik 5. Primair werkproces en uniformiteit in uitvoering 6. Verhouding tot de strafrechtelijke procedure 7. Conclusies 8. Mogelijkheden voor effectonderzoek slachtoffer-dadergesprekken
    • Herstelgerichte cursussen in detentie - Evaluatie van Puinruimen, SOS en DAPPER

      Zebel, S.; Vroom, M.; Ufkes, E.G. (Universiteit Twente - Faculty of Behavioural, Management and Social sciences (BMS), 2016)
      Binnen het justitiedomein krijgen slachtoffers, daders en andere betrokkenen de laatste jaren meer mogelijkheden om op een persoonlijke wijze te reageren op misdrijven en te werken aan herstel van (im)materiele schade. Herstelgericht werken met daders binnen een detentieomgeving past in deze ontwikkeling. Hierbij is het doel om een bewustwordings- en herstelproces op gang te brengen onder daders die veroordeeld zijn voor een delict. Deze manier van werken sluit aan bij een van de pijlers van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) die in Nederland belast is met het detineren van strafrechtelijk veroordeelden: insluiten , herstellen en voorkomen. DJI streeft de komende jaren naar een meer herstelgerichte gevangeniscultuur: een meer open en herstelgericht klimaat in de inrichtingen (onder gedetineerden en het personeel), zodat er meer en betere mogelijkheden ontstaan om slachtoffer- en herstelgericht te werken. Ten behoeve van dit streven van DJI zijn er in dit onderzoek drie herstelgerichte cursussen geëvalueerd die worden gegeven in detentie: Puinruimen, SOS en DAPPER. Daarbij is in grote mate samengewerkt met ontwikkelaars, uitvoerders en andere betrokkenen bij deze cursussen. INHOUD: 1. Inleiding 2. Planevaluatie: methoden van onderzoek 3. Planevaluatie: bevindingen 4. Verkennende procesevaluatie: methoden van onderzoek 5. Verkennende procesevaluatie: bevindingen en discussie 6. Conclusie en discussie 7. Referenties
    • In beeld gebracht - Gebruik, beeld en effecten van de cursus Slachtoffer in Beeld als taakstraf voor minderjarigen

      Duipmans, D. (Bureau Duipmans, 1996)
      Het leerproject Slachtoffer in Beeld is een van de leerprojecten die aan jongeren kunnen worden opgelegd als (onderdeel van) taakstraf. De Landelijke Organisatie Slachtofferhulp heeft dit project op verzoek van het Bureau Taakstraffen te Arnhem ontwikkeld. Vanaf 1 juni 1988 is ermee geëxperimenteerd in de arrondissementen Arnhem, Dordrecht, Leeuwarden en Utrecht. Met ingang van 1 januari 1991 is het landelijk ingevoerd. De doelstelling van het project is jongeren inzicht te bieden in de gevolgen van delicten voor slachtoffers. Het onderzoek naar dit leerproject is aan de hand van de volgende vier hoofdvragen gestructureerd: Op welke wijze is aan Slachtoffers in Beeld gestalte gegeven? In welke mate wordt de cursus toegepast? Wat is de effectiviteit ervan? Hoe ervaren de verschillende betrokken partijen Slachtoffer in Beeld?
    • Jeugd & Justitie - contacten van strafrechtelijk minderjarigen met justitie in de arrondissementen Amsterdam en Haarlem in de periode 1 september 1986 t/m 31 augustus 1987

      Essers, A.A.M.; Laan, P.H. van der (WODC, 1988)
      In november 1986 is in Amsterdam het experiment Kwartaalcursus van start gegaan. De Kwartaalcursus is een drie maanden durend, intensief dagprogramma, uitsluitend bedoeld voor jeugdige delinquenten die vanwege de ernst van het door hen gepleegde delict langdurig (minimaal twee maanden) in voorlopige hechtenis zullen worden genomen, dan wel een voorwaardelijke vrijheidsstraf opgelegd zullen krijgen. Bij wijze van alternatieve sanctie kunnen deze jongeren door de kinderrechter naar de Kwartaalcursus worden gestuurd. Twee onderzoeksvragen worden in deze rapportage beantwoord: Welke jongeren worden naar de Kwartaalcursus gestuurd, en zijn dit de jongeren voor wie de Kwartaalcursus is bedoeld?Heeft de Kwartaalcursus een zodanig effect dat jongeren die dit programma hebben gevolgd, minder dan voorheen of helemaal niet meer met justitie in aanraking komen?
    • Jeugd-varianummer

      Unknown author (WODC, 1986)
      Dit Jeugd-varianummer van Justitiele Verkenningen wordt geopend met een bijdrage — gebaseerd op een reisverslag — van drs. P.H. van der Laan. Reeds in 1983 werd een themanummer gewijd aan alternatieve sancties voor minderjarigen waarin onder meer aandacht werd besteed aan de leerprojecten. Het artikel kan als een soort vervolg daarop beschouwd worden. Het artikel in bewerkte te vorm van G. Zwier en G.M. Vaughan behandelt drie ideologische benaderingen in het onderzoek naar schoolvandalisme. De bewerking van het artikel van Blagg gaat over genoegdoening in de vorm van schadevergoeding, excuses of werkzaamheden ten behoeve van het slachtoffer. In het laatste artikel doen dr. C.H.C. van Nijnatten en B.J. van Ommeren verslag van een experiment waarbij binnen kinderbeschermings- en residentiele jeugdhulpverleningsinstellingen wordt gewerkt met een nieuwe wijze van rapporteren, het zogenaamde Werkplan.