• Beeldvormingen over het Westen in post-Mubarak Egypte

      Woltering, R.; Bent, J. van den; Wijngaert, L. van de (Universiteit van Amsterdam - Amsterdam Center for Middle Eastern Studies, 2014)
      De vragen die centraal staan in dit onderzoek zijn: welke al dan niet vijandige beeldvorming over het Westen is er waarneembaar in het Egyptische publieke debat van na de val van president Mubarak, wat is daarbij de positie van islamistische vertogen, is in die positie een duidelijke wijziging of radicalisering opgetreden en wat zijn hiervan eventueel de implicaties voor de veiligheid van Nederlanders en Nederlandse belangen in het buitenland (i.c. Egypte)? NOTA BENE: Sinds afgelopen zomer, enige maanden na afronding van het rapport, staat de regionale politiek in de Arabische wereld in het teken van de opkomst van IS en de dreigende onttakeling van Irak en Syrië. Deze extreme situatie maakt dat het publieke debat in de Arabische wereld meer dan voorheen verdeeld is. Een alomvattend beeld van het publieke debat in de Arabische wereld is daarmee moeilijker te verkrijgen. Dat betekent ook dat de keuze voor een beperking van het onderzoek tot Egypte, tot gevolg heeft dat de uitkomsten van dit onderzoek – meer dan aanvankelijk voorzien was – specifiek zijn voor het Egyptische publieke debat. INHOUD: 1. Inleiding, theoretisch kader en methodologische verantwoording 2. Sociale media 3. Kranten 4. Websites 5. Analyse 6. Conclusies
    • Familie van uitreizigers - Onderzoek naar de rol van familieleden bij processen van uitreizen naar en terugkeren uit buitenlandse jihadistische strijdgroepen

      Weggemans, D.; Zwan, M. van der; Liem, M. (Universiteit Leiden - Faculteit Governance and Global Affairs, 2018)
      In het rapport wordt ingegaan op de volgende vraag: wat is de rol en betekenis van familieleden bij processen van voorbereiding, uitreizen naar en terugkeren uit een buitenlands strijdgebied waar jihadistische strijdgroepen actief zijn? Daarnaast hebben we in dit rapport gereflecteerd op de interventie-mogelijkheden van familieleden om de risico’s die samenhangen met processen van uitreizen naar en terugkeren uit een buitenlands strijdgebied te mitigeren en op de wijze waarop de overheid familieleden hierbij kan ondersteunen.Voor dit onderzoek zijn verschillende informatiebronnen geraadpleegd. Ten eerste is een brede literatuurstudie verricht naar de mogelijke rollen van families bij deviant gedrag, radicalisering en gewelddadig extremisme. Ten tweede is gekeken naar bestaande inzichten en beleidsdocumentatie over hedendaagse (inter-)nationale beleidsinitiatieven op het gebied van de-radicalisering, disengagement en re-integratie en de rol van familieleden hierbinnen. Ten slotte vormt een reeks aan interviews met zowel familieleden van (vermeende) uitreizigers naar Syrië en Irak, een klein aantal terugkeerders en relevante professionals de belangrijkste basis voor het empirische deel van deze studie. INHOUD: 1. Inleiding 2. Familie als bevorderende of beschermende factor voor uitreizen 3. De rol van families binnen beleidsinitiatieven en programma's in Europa 4. In gesprek met families en professionals 5. Families voor de uitreis 6. Families tijdens de uitreis 7. Families na de uitreis 8. Conclusie en reflectie
    • Fanatisme - christelijk, islamitisch en seculier apocalyptisch geweld door de eeuwen heen

      Graaff, B. de (Universiteit Utrecht - Faculteit Geesteswetenschappen, 2011)
      Dit onderzoek richt zich op verhaalstructuren die de afgelopen duizend jaar millenaristisch geweld propageerden of daartoe aangegrepen konden worden. Daarbij zijn in het bijzonder christelijke en post-christelijke varianten van apocalyptische narratieven in West-Europa en de Verenigde Staten bestudeerd, alsmede islamitische apocalyptische voorstellingen van in het bijzonder de laatste eeuw. INHOUD: 1. Fanatisme als begrip 2. Fanatisme als dynamisch idee 3. De onderzochte en aangetroffen varianten 4. De verkondigers van het fanatisme 5. Het appèl van de oproep tot fanatisme 6. Van religieus tot ideologisch fanatisme 7. Convergentie en interferentie
    • Indicatoren en manifestaties van weerbaarheid van de Nederlandse bevolking tegen extremistische boodschappen - Een theoretische en methodologische verkenning

      Mann, L.; Doosje, B.; Konijn, E.A.; Nickolson, L.; Moore, U.; Ruigrok, N. (Universiteit van Amsterdam - Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen, 2015)
      Dit onderzoek is gericht op het verkrijgen van inzicht in de kenmerken van weerbaarheid van de Nederlandse bevolking tegen een extremistisch gedachtegoed en het ontwikkelen van mogelijke methoden om deze kenmerken periodiek te meten. De twee algemene onderzoeksvragen luiden: Wat is de weerbaarheid tegen extremistische boodschappen? Is deze vorm van weerbaarheid te meten en zo ja, hoe? INHOUD: 1. Introductie 2. Wat is weerbaarheid? Literatuurstudie, interviews en inzichten vanuit de praktijk 3. Analyse bestaande data: institutioneel vertrouwen 4. Analyse nieuwe data: weerbaarheid onder de Nederlandse bevolking 5. Analyse weerbaarheid middels sociale media 6. Conclusie en discussie
    • Islamitische en extreem-rechtse radicalisering in Nederland - Een vergelijkend literatuuronderzoek

      Fermin, A. (WODC, 2009)
      In dit rapport worden de resultaten gepresenteerd van een studie naar de onderzoeksliteratuur over islamitische en extreem-rechtse radicalisering in Nederland. De centrale vraagstelling van het onderzoek is: Wat zijn de overeenkomsten en verschillen tussen islamitische en extreeem-rechtse radicalisering in Nederland? Wat is hierover bekend uit de onderzoeksliteratuur?Welke aanknopingspunten volgen uit de analyse van inzichten uit de onderzoeksliteratuur voor te voeren beleid ten aanzien van deze vormen van radicalisering?Hoe kunnen niet of onvolledig beantwoorde onderzoeksvragen worden beantwoord in vervolgonderzoek?
    • Religie, binding en polarisatie - de reacties van de leiding van levensbeschouwelijke organisaties op islamkritische uitingen

      Vellenga S.; Wiegers, G. (Universiteit van Amsterdam - Faculteit der Geesteswetenschappen, 2011)
      In dit onderzoek is nagegaan hoe de leiding van levensbeschouwelijke (islamitische en niet-islamitische) organisaties in Nederland heeft gereageerd op islamkritische uitingen en welke factoren op deze reactie van invloed zijn geweest. Daarbij gaat de aandacht uit naar de reactie op de volgende vijf islamkritische c.q. anti-islamitische uitingen: de film Submission van de cineast Theo van Gogh en de politica Ayaan Hirsi Ali (augustus 2004); de Deense Cartoon affaire (september 2005-2006); de film Fitna van de politicus Geert Wilders (maart 2008); de internetfilm An interview with Mohammed van Ehsan Jami (december 2008); het Zwitserse minarettenverbod (november 2009). INHOUD: 1. Inleiding 2. Context, uitingen en kader 3. Islamitische organisaties 4. Christelijke organisaties 5. Overige organisaties 6. Analyse en balans
    • Systeemhaat onder jongeren - een inventarisatie en aanzet tot verklaring

      Meershoek, A.J.J.; Vries, P.W. de (Universiteit Twente - Faculteit Management en Bestuur, 2012)
      Dit onderzoek vindt plaats in het kader van het actieplan Polarisatie en Radicalisering 2007-2011. Er zijn signalen uit de praktijk dat er een groeiende groep jongeren (15-25 jaar) is, die de overheid wantrouwt en dit uit door zich af te keren van de samenleving of door het vernielen van spullen in de eigen woonomgeving (à la banlieue-problematiek). In dit onderzoek staat de volgende probleemstelling centraal: Zijn er in Nederland jongeren die zich uit haat tegen 'het systeem' radicaal afkeren van alle instituties en maatschappelijke verbanden en, voor zover dit het geval is, hoe valt dit fenomeen met de bestaande historische en sociaalpsychologische kennis te duiden en te verklaren en wat zijn de mogelijke maatschappelijke consequenties van het fenomeen? INHOUD: 1. Inleiding en onderzoeksopzet 2. Resultaten van de verkenning 3. Een historische duiding van het fenomeen 4. Een sociaal-psychologische benadering 5. Conclusie: wat is er en wat valt te verwachten?
    • Vluchtelingen in Europa

      Jennissen, R.P.W.; Entzinger, H.B.; Strik, M.H.A.; Schapendonk, J.; Bruin, R.; Kok, S.G.; Terlouw, A.; Bolhuis, M.; Wijk, J. van; Klaver, J.F.I. (WODC, 2015)
      ARTIKELEN: 1. R.P.W. Jennissen - Asielzoekers in Europa: De geopolitieke context 2. H.B. Entzinger - Op zoek naar bescherming in een vrije wereld: Asielmigratie naar Europa ontleed 3. M.H.A. Strik - Frontex en de grenzen van zijn mandaat 4. J. Schapendonk - De dynamiek van een migratiereis van Afrika naar Europa 5. R. Bruin, S.G. Kok en A. Terlouw - Dublin: Blind interstatelijk vertrouwen is een fictie: Over inwilligingspercentages en overdrachten 6. M. Bolhuis en J. van Wijk - De Arabische Lente en artikel 1F Vluchtelingenverdrag 7. J.F.I. Klaver - Een verblijfsvergunning, maar dan? De sociaaleconomische integratie van vluchtelingen in Nederland SAMENVATTING: Aan de zuidkust van Europa spelen zich al jaren dramatische taferelen af met vluchtelingen die verdrinken tijdens de overtocht vanuit met name Noord-Afrika. In 2014 was er een triest record: maar liefs 3.200 mensen verdronken op weg naar Italië. In de eerste vier maanden van 2015 waren er al meer dan 1.700 verdrinkingen. Zolang de oorlogssituatie in Syrië en delen van Noord-Afrika voortduurt, lijkt de vluchtelingenstroom niet te stuiten, zelfs rekening houdend met de omvangrijke vluchtelingenopvang in de regio. En ook veel mensen uit zuidelijker gelegen landen in Afrika proberen te ontsnappen aan armoede en het gebrek aan perspectief door hun heil te zoeken in Europa. Ondertussen blijft het vraagstuk van de spreiding van vluchtelingen de EU-lidstaten verdelen. De wens van de Europese Commissie om te komen tot een bindende, verplichtende verdeelsleutel stuit op verzet van de lidstaten. Op een ingelaste vergadering van de ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie op 20 juli j.l. lukt het wederom niet om een akkoord te bereiken dat de druk op met name Griekenland en Italië substantieel kan verlichten. Een fiks aantal lidstaten, voor in Oost-Europa maar ook Spanje en Luxemburg, neemt minder vluchtelingen op dan de Commissie had voorgesteld. In dit themanummer over ‘Vluchtelingen in Europa’ wordt de problematiek enerzijds bekeken vanuit macroperspectief (geopolitiek, economische ontwikkelingen en EU-beleid). Anderzijds is er aandacht voor het perspectief van vluchtelingen, voor hun rechten en andere juridische aspecten, alsmede voor integratie van vluchtelingen in de West-Europese samenleving.