• Achterlopende ontwikkeling - Het begrip 'onvoltooide ontwikkeling' in de toepassing van het adolescentenstrafrecht

      Spanjaard, H.J.M.; Filé, L.L.; Noom, M. J.; Buysse, W.H. (Spanjaard Development & Training, 2020)
      Het adolescentenstrafrecht (ASR) is in werking getreden op 1 april 2014. Sinds deze datum is er voor personen in de leeftijd van 16 tot 23 jaar een flexibele toepassing mogelijk van sancties uit het jeugd- en volwassenenstrafrecht. Afhankelijk van de condities ‘persoon van de dader’ en ‘omstandigheden waarin het feit is gepleegd’ kan bij een strafzaak tegen een jongvolwassene gekozen worden voor de toepassing van een sanctie uit het jeugdstrafrecht (JSR) of uit het volwassenenstrafrecht (VSR). Bij personen van 18 tot en met 22 jaar die verdacht worden van een strafbaar feit is de vraag aan de orde in hoeverre er sprake is van ‘onvoltooide ontwikkeling’. Is hier sprake van, dan vormt dit volgens de Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel invoering ASR een reden om een sanctie op te leggen uit het jeugdstrafrecht in plaats van het volwassenenstrafrecht. De invulling van het begrip ‘onvoltooide ontwikkeling’ heeft de wetgever overgelaten aan de praktijk. In de praktijk blijft er echter onduidelijkheid bestaan over de vraag wanneer er sprake is van ‘onvoltooide ontwikkeling’. Dit bemoeilijkt de keuze voor toepassing van sancties uit het JSR of sancties uit het VSR. Het doel van dit onderzoek was om meer helderheid te verschaffen over het begrip ‘onvoltooide ontwikkeling’ en de wijze waarop dit gebruikt kan worden bij de toepassing van het adolescentenstrafrecht. INHOUD: 1. Aanleiding voor dit onderzoek 2. Onderzoeksvragen en methode van onderzoek 3. Ontwikkelingen tijdens de adolescentie en jongvolwassenheid 4. Dimensies en signalen 5. Vergelijking van de dimensies en signalen met de items uit de huidige instrumenten 6. Afstemming tussen huidige instrumenten en tussen ketenpartners bij de afweging ASR 7. Samenvatting, conclusies en discussie
    • Adolescentenstrafrecht - Beleidstheorie en eerste empirische bevindingen

      Laan, A.M. van der; Beerthuizen, M.G.C.J.; Barendregt, C.S.; Beijersbergen, K.A. (WODC, 2016)
      Het doel van dit onderzoek is om al in een relatief vroeg stadium na de invoering van het wetsvoorstel adolescentenstrafrecht inzicht te krijgen in:de beleidstheorie(en) achter het wetsvoorstel adolescentenstrafrecht (ASR) en de veronderstelde werking van de wet;ontwikkelingen in de strafzaken van 16- en 17-jarigen die volgens het volwassenenstrafrecht zijn berecht (in termen van verschillen in aantallen zaken, typen misdrijven en typen sancties) ten opzichte van een vergelijkbare periode ervoor;ontwikkelingen in strafzaken van 18- tot 21/23-jarigen die volgens het jeugdstrafrecht zijn berecht (in termen van verschillen in aantallen zaken, typen misdrijven en typen sancties) en overige ontwikkelingen die zich voordoen in advisering en berechting bij deze jongvolwassenen ten opzichte van een vergelijkbare periode ervoor.Dit onderzoek omvat een beleidstheoriereconstructie van het wetsvoorstel adolescentenstrafrecht en een empirisch onderzoek naar de eerste ontwikkelingen van strafzaken in de tijd bij 16- tot 23-jarigen.
    • Adolescentenstrafrecht - Effecten van de toepassing van het jeugdstrafrecht bij jongvolwassenen op resocialisatie en recidive

      Prop, L.J.C.; Beerthuizen, M.G.C.J.; Laan, A.M. van der (WODC, 2021-05-25)
      Op 1 april 2014 is het adolescentenstrafrecht in Nederland in werking getreden. Met het adolescentenstrafrecht wordt door de wetgever een flexibele toepassing van het jeugd- en volwassenenstrafrecht bij 16- tot 23-jarigen beoogd. Het adolescenten-strafrecht is geen apart type strafrecht maar bestaat uit een aantal wijzigingen in het wetboek van Strafrecht en wetboek van Strafvordering. De nadruk ligt daarbij op de toepassing van het jeugdstrafrecht bij 18- tot 23-jarigen (artikel 77c Sr.) en de advisering ten behoeve van de berechting. Het doel van dit onderzoek is om inzicht te krijgen in het effect van de toepassing van het jeugdstrafrecht bij jongvolwassenen op recidive en resocialisatie. Dit onderzoek is zowel beschrijvend als evaluerend van aard. De volgende onderzoeksvragen worden beantwoord: 1 a Wat zijn de kenmerken van opleiding, woonsituatie en werk (resocialisatie) van jongvolwassenen die volgens het jeugdstrafrecht zijn berecht? b Welke veranderingen doen zich voor in resocialisatie bij jongvolwassenen die volgens het jeugdstrafrecht zijn berecht na afronding van de sanctie in vergelijking met de situatie bij instroom bij het OM? c Wat is de recidive van jongvolwassenen die volgens het jeugdstrafrecht zijn berecht? d Wat is de relatie tussen veranderingen in resocialisatie en recidive? e Wat is de relatie tussen verschillende jeugdsancties (voorwaardelijke en onvoorwaardelijke jeugddetenties en taakstraffen) en recidive? 2 a Wat is het effect van de toepassing van het jeugdstrafrecht bij 18- tot 23-jarigen op de recidive twee jaar na afronding van de opgelegde sanctie? b Wat is het effect van de toepassing van het jeugdstrafrecht bij 18- tot 23-jarigen op veranderingen in opleiding, woonsituatie en werk (als indicatoren van resocialisatie)?
    • Adolescentenstrafrecht - Kenmerken van de doelgroep, de strafzaken en de tenuitvoerlegging

      Prop, L.J.C.; Laan, A.M. van der; Barendregt, C.S.; Beerthuizen, M.G.C.J.; Nieuwenhuizen, Ch. van (WODC, 2018)
      Op 1 april 2014 is het adolescentenstrafrecht (ASR) in werking getreden. Met het adolescentenstrafrecht beoogt de wetgever een flexibele toepassing van het jeugd- en volwassenenstrafrecht rond de leeftijd van 18 jaar. Centraal in het adolescentenstrafrecht staat de speciale bejegening van jongvolwassen daders in de leeftijd 18 tot 23 jaar in het strafrecht. Onder bepaalde condities kan de rechter besluiten om een 18- tot 23-jarige volgens het jeugdstrafrecht te sanctioneren (artikel 77c Wetboek van Strafrecht (Sr.)). Deze condities zijn: de ‘persoon van de dader’ en ‘omstandigheden waaronder een delict is gepleegd.Het doel van dit onderzoek is tweeledig. Ten eerste is het doel meer inzicht te krijgen in hoe – door beleid, ketenpartners en wetenschap – de doelgroep van jongvolwassenen, die volgens het jeugdstrafrecht kunnen worden gesanctioneerd, wordt omschreven. Daarbij is nagegaan in hoeverre de doelgroep zoals die door beleid is beoogd, overeenstemt met hoe deze groep door de praktijk wordt omschreven. Een duidelijke omschrijving van de doelgroep is immers van belang voor de selectie van de doelgroep en een advies over welke sancties of interventies geschikt zouden kunnen zijn. Het tweede doel is inzicht krijgen in de kenmerken van 18- tot 23-jarigen die volgens het jeugdstrafrecht zijn gesanctioneerd. Het gaat dan om de in de praktijk gerealiseerde doelgroep van jongvolwassenen met een jeugdsanctie. INHOUD: 1. Inleiding 2. Methode van onderzoek 3. Beleid, praktijk en wetenschap 4. Kenmerken van de onderzoeksgroepen 5. Discussie en conclusie
    • De aparte bejegening van jongvolwassen daders in het (jeugd)strafrecht - Een internationale vergelijking

      Zeijlmans, K.; Sipma, T.; Laan, A.M. van der (WODC, 2019)
      De doelstelling van dit project is inzicht te krijgen in de aparte bejegening van jongvolwassen daders in het (jeugd)strafrecht (inclusief de interventies die deze jongvolwassenen krijgen) in vergelijking tot de Nederlandse situatie, waarbij specifiek wordt gefocust op een aantal voor Nederland relevante Europese landen. De doelstelling van het onderzoek is vertaald in de volgende onderzoeksvragen: In welke Europese landen is er sprake van een aparte bejegening van jongvolwassenen in het strafrecht? Wat houdt deze aparte bejegening van jongvolwassenen in de verschillende fasen in de praktijk van het strafproces (vervolging, berechting en sanctionering) in deze landen in? Onder welke voorwaarden en/of juridische condities is het mogelijk jongvolwassenen volgens het jeugdstrafrecht te sanctioneren in andere landen? Is dit bijvoorbeeld afhankelijk van het type delict, de persoon van de dader of anderszins? Welke overeenkomsten en verschillen zijn er tussen Nederland en andere landen in de aparte bejegening van jongvolwassenen in de verschillende fasen in de praktijk van het strafproces (vervolging, berechting, tenuitvoerlegging)? Wat is bekend over de mate waarin in de andere landen in de sanctionering van jongvolwassenen een aparte bejegening wordt toegepast (bijv. hoe vaak het jeugdstrafrecht bij jongvolwassenen wordt toegepast)?Welke type strafrechtelijke sancties, (maximale) strafmaten en interventies (kunnen of) worden toegepast bij jongvolwassen daders in de (selectie van) Europese landen waar sprake is van een aparte bejegening van jongvolwassen daders? Wat is bekend over de effectiviteit van deze strafrechtelijke sancties en interventies?
    • De toepassing van het jeugdstrafrecht bij jongvolwassenen in de praktijk - Een procesevaluatie van het adolescentenstrafrecht

      Barendregt, C.S.; Beerthuizen, M.G.C.J.; Laan, A.M. van der (WODC, 2018)
      Op 1 april 2014 is het adolescentenstrafrecht in werking getreden. Met het adolescentenstrafrecht beoogt de wetgever sancties uit het jeugdstrafrecht en het volwassenenstrafrecht flexibeler in te kunnen zetten bij daders in de leeftijd van 16 tot 23 jaar. De nadruk binnen het adolescentenstrafrecht ligt op de verruimde openstelling van het jeugdstrafrecht voor jongvolwassen daders van 18 tot 23 jaar (artikel 77c Wetboek van Strafrecht).Het doel van deze procesevaluatie is om inzicht te krijgen in de wijze waarop deze speciale bejegening van jongvolwassenen na implementatie van het adolescentenstrafrecht in de praktijk wordt uitgevoerd. De focus ligt op de praktijk van de toepassing van het jeugdstrafrecht bij 18- tot 23-jarigen in de verschillende fasen van de strafrechtelijke keten, zowel de vordering en advisering als de berechting en tenuitvoerlegging. Tevens is onderzocht of er regionale verschillen bestaan in de toepassing van het jeugdstrafrecht bij jongvolwassenen. Tot slot is de werkwijze in de praktijk vergeleken met de uitgangspunten van de wet (de gerealiseerde versus de beoogde werkwijze). Meer informatie is te vinden op de speciale webpagina's over het Onderzoeksprogramma Monitoring en Evaluatie Adolescentenstrafrecht op de website. INHOUD: 1. Inleiding 2. Methode 3. Fase van vervolging 4. Fase van berechting en tenuitvoerlegging 5. Regionale verschillen toepassing jeugdstrafrecht bij jongvolwassenen 6. Slotbeschouwing
    • Evaluatie van het adolescentenstrafrecht - Een multicriteria evaluatie

      Laan, A.M. van der; Zeijlmans, K.; Beerthuizen, M.G.J.C.; Prop, L.J.C. (medew.) (WODC, 2021-05-25)
      Zeven jaar na implementatie op 1 april 2014 is in deze overkoepelende studie van het WODC-onderzoeksprogramma Monitoren en Evalueren Adolescentenstrafrecht de werking van het adolescentenstrafrecht geëvalueerd. De focus ligt op de toe-passing van het jeugdstrafrecht bij jongvolwassen daders (18 tot 23 jaar) van een misdrijf. Is er evidentie voor de beleidslogica van het adolescentenstrafrecht? Hoe werkt het adolescentenstrafrecht in de praktijk voor deze doelgroep? Welke afwegingen vinden plaats in de selectie van jongvolwassenen? Is de aanpak in de praktijk effectief? Welke knelpunten zijn er? Om deze en andere vragen te beant-woorden zijn in de jaren 2015 tot en met 2020 deelstudies uitgevoerd vanuit het onderzoeksprogramma monitoren en evalueren adolescentenstrafrecht. Om de werking van het adolescentenstrafrecht overkoepelend te evalueren zijn meerdere evaluatiecriteria afkomstig uit de public policy evaluation gebruikt. Omdat het adolescentenstrafrecht ingrijpt bij jongvolwassenen die nog volop in ontwikkeling zijn, zijn ook enkele aan mensenrechten gerelateerde aspecten als transparantie en gelijkwaardigheid in de strafrechtelijke aanpak van jongvolwassenen aan de orde gekomen. Drie vragen stonden centraal in deze overkoepelende evaluatie: 1. Hoe werkt de aparte bejegening van jongvolwassenen volgens het jeugdstrafrecht in Nederland en hoe doeltreffend is deze aparte bejegening? 2. Wat zijn de mogelijkheden en knelpunten van de invoering van het adolescenten-strafrecht en in het bijzonder de toepassing van 77c Sr. bij 18- tot 23-jarigen? 3. Wat zijn de mogelijkheden voor de toekomst in de aanpak van jongvolwassen daders van een misdrijf?
    • Identificeren van 18- tot 23-jarigen die volgens het jeugdstrafrecht zijn berecht - Een pilot

      Barendregt, C.S.; Beerthuizen, M.G.C.J.; Vink, M.; Leertouwer, E.; Laan, A.M. van der (WODC, 2016)
      Deze pilot heeft als doel om op basis van registratiegegevens de groep 18- tot 23-jarigen die in het eerste jaar na invoering van het adolescentenstrafrecht volgens het jeugdstrafrecht zijn berecht (artikel 77c Sr.) te identificeren. Dit leidt tot de volgende onderzoeksvragen:Hoe valide zijn de indicatoren ‘jeugdstrafrecht’ en ‘jeugdsanctie’ en de combinatie van beide indicatoren om de groep 18- tot 23-jarigen die volgens het jeugdstraf-recht zijn berecht in kaart te brengen?In hoeverre komt het aantal afdoeningen volgens het jeugdstrafrecht onder 18- tot 23-jarigen volgens de combinatie van de indicator jeugdstrafrecht en de indicator jeugdsanctie overeen met het aantal plaatsingen preventieve hechtenis in een JJI onder 18- tot 23-jarigen?Bestaan er mogelijk alternatieve methoden om het aantal afdoeningen volgens het jeugdstrafrecht bij 18- tot 23-jarigen in kaart te brengen? INHOUD: 1. Inleiding 2. Informatiebronnen 3. Validatie indicator jeugdstrafrecht en jeugdsanctie 4. Verschillende steekproeven 5. Alternatieve selectiemethoden 6. Samenvatting en eindconclusie
    • Monitoring en Evaluatie Adolescentenstrafrecht - Onderzoeksprogramma, versie 2

      Unknown author (WODC, 2014)
      Meer informatie is te vinden op de speciale webpagina 'Monitoring en evaluatie Adolescentenstrafrecht' op de WODC-website. INHOUD: 1. Inleiding 2. Wat wordt gemonitord en geëvalueerd 3. Gewenste onderzoeksgegevens 4. Klankbordgroep en begeleidingscommissies 5. Producten 6. Planning
    • Recidivemeting adolescentenstrafrecht - Een onderzoek naar de haalbaarheid en eerste resultaten

      Verweij, S.; Tollenaar, N. (WODC, 2020)
      Op 1 april 2014 is het adolescentenstrafrecht in werking getreden. Met de komst van het adolescentenstrafrecht is een flexibele toepassing van het jeugd- en volwassenenstrafrecht voor justitiabelen in de leeftijd van 16 tot 23 jaar mogelijk. Afhankelijk van de juridische condities ‘persoon van de dader’ en ‘omstandigheden waarin het feit is gepleegd’ kan bij een strafzaak tegen een jongvolwassene gekozen worden voor de toepassing van een sanctie uit het jeugdstrafrecht (d.w.z. artikel 77c lid 1 Wetboek van Strafrecht [Sr.] toepassen). Voor 16- en 17-jarigen geldt dat zij onder bepaalde voorwaarden berecht kunnen worden volgens het volwassenenstrafrecht (d.w.z. artikel 77b lid 1 Sr. toepassen). Het huidige onderzoek is een onderdeel van het meerjarig onderzoeksprogramma Monitoring en Evaluatie van het adolescentenstrafrecht. Het doel van deze haalbaarheidsstudie is om te achterhalen hoe de monitoring van de recidive van voor het adolescentenstrafrecht relevante groepen vorm kan worden gegeven. In toekomstige trendrapportages van de monitor jeugdcriminaliteit en de recidivemonitor kan dan ook over de recidive van deze onderzoekgroepen gerapporteerd worden. INHOUD: 1. Inleiding 2. Registratiesystemen 3. Zaken van minderjarigen berecht volgens volwassenenstrafrecht 4. Zaken van jongvolwassenen berecht volgens jeugdstrafrecht 5. Recidive 6. Conclusie