WODC Repository

• Planevaluatie: Wet vereenvoudiging en modernisering bewijsrecht

  Vliek, M.; Dooren, G. van; Klein Haarhuis, C.; Landman, K.; Knap, L. (Pels Rijcken) (Sira Consulting, 2026-02-02)

  Deze planevaluatie beantwoordt de vraag hoe de per 1 januari 2025 in werking getreden Wet vereenvoudiging en modernisering bewijsrecht doelgericht kan worden gemonitord en geëvalueerd. De wet bevat een pakket aan maatregelen dat tot doel heeft het civiele bewijsrecht eenvoudiger, toegankelijker en toekomstbestendiger te maken. Het wetsvoorstel bevatte eveneens de invoering van een pre-processuele bewijs- en informatieverzamelingsplicht, maar deze is uiteindelijk door een amendement geschrapt. De Wet dient vijf jaar na inwerkingtreding te worden geëvalueerd. Door een planevaluatie op te stellen, kan vroegtijdig worden bepaald welke informatie en data nodig is om inzicht te verkrijgen in de werking, effecten en doelbereiking van de Wet. Zo biedt de uitvoering van de planevaluatie een solide basis voor de uiteindelijke wetsevaluatie in 2030, waarin wordt beoordeeld hoe en in hoeverre de Wet daadwerkelijk heeft bijgedragen aan de beoogde beleidsdoelen. INHOUD Inleiding Wetgevingscontext Methoden Pre-processuele bewijs- en informatieverzamelingsplicht Inzagerecht Voorlopige bewijsverrichtingen Regierol van de rechter Monitoring en evaluatie

• Vooronderzoek spreekrecht WUS - Uitbreiding kring spreekgerechtigden met stief- en pleegfamilie en beperkt spreekrecht bij TBS- en PIJverlengingszittingen

  Jongebreur, W.; Visser, A.; Zoutenbier, M.; Kunst, M. (Significant APE, 2026-01-30)

  In 2021 is de Wet Uitbreiding Slachtofferrechten (WUS) aangenomen door de Eerste Kamer. Het doel van de wet is het versterken van de positie van het slachtoffer in het strafproces. De verschillende onderdelen traden in tranches in werking. De voormalig minister voor Rechtsbescherming heeft toegezegd om de WUS twee jaar na inwerkingtreding te evalueren. Om dit goed uit te kunnen voeren, is het van belang een voormeting te doen. Dit onderzoek betreft dit vooronderzoek voor de uitbreiding van de kring spreekgerechtigde nabestaanden met stief- en pleegfamilie en het beperkt spreekrecht bij tbs- en pij-verlengingszittingen. De onderzoeksvragen die hierbij horen zijn: Wat is de beleidslogica? Welke (positieve en negatieve) neveneffecten zijn belangrijk om bij de evaluatie in beeld te brengen? Welke indicatoren voor de effecten van de twee onderdelen van de WUS kunnen we op basis van de beleidslogica onderscheiden? En kunnen deze uit bestaande registraties worden gegenereerd? Zijn er indicatoren die niet samengesteld kunnen worden uit beschikbare databronnen en onmisbaar zijn gezien de beleidslogica? Zo ja, hoe kunnen die indicatoren wel in beeld worden gebracht? Op welke wijze kunnen (in de toekomst) plausibele verwachtingen worden gegeven over de effecten van de twee onderdelen van de WUS? Hoe was de situatie vóór invoering van deze voorzieningen? Hierbij nemen we de indicatoren mee die zijn opgesteld bij het beantwoorden van onderzoeksvraag 3 en 4. INHOUD Inleiding Achtergrondinformatie spreekrecht Beleidslogica Onderzoeksdesign Nulmeting Conclusies

• Nationale Drug Monitor - update 2025

  Trimbos-instituut; Regioplan (Trimbos-instituut, 2026-01-22)

  FACTSHEET Ontwikkelingen in drugscriminaliteit en middelengebruik en strafbaar gedrag Op basis van de meest recente update van de Nationale Drug Monitor besteedt deze factsheet aandacht aan nieuwe cijfers over drie ontwikkelingen in drugscriminaliteit en middelengebruik en strafbaar gedrag in de afgelopen jaren. Deze ontwikkelingen en andere trends in drugscriminaliteit en middelengebruik en strafbaar gedrag staan in de update van de Nationale Drug Monitor (NDM) van het Trimbos-instituut en het WODC. Deze update is uitgevoerd door Regioplan. NDM2025 De Nationale Drug Monitor (NDM) is alleen digitaal te raadplegen op de website van het Trimbos-instituut (zie link hiernaast, bij Externe Link). INHOUD Middelen per soort (cannabis, cocaïne, opioïden, ecstasy, amfetamine, NPS, GHB, psychedelica, slaap- en kalmeringsmiddelen, lachgas, ketamine, ADHD-medicatie, alcohol, tabak) Wetgeving, beleid en preventie Drugscriminaliteit Middelengebruik en strafbaar gedrag

• Georganiseerde criminaliteit in Nederland: cocaïnesmokkel en liquidaties - Zesde rapportage op basis van de Monitor Georganiseerde Criminaliteit

  Eeden, C.A.J. van den; Roks, R.A.; Koppen, M.V. van; Goes, J.H.; Deuveren, S.J. van; Krijger, L.K. (WODC, 2026-01-15)

  Deze rapportage bevat de bevindingen van de zesde ronde van de Monitor Georganiseerde Criminaliteit. Het doel van dit onderzoeksproject is om kennis die door osporingsinstanties wordt opgedaan tijdens grootschalige opsporingsonderzoeken zo goed mogelijk te benutten voor het verkrijgen van inzicht in de aard van de georganiseerde criminaliteit in Nederland. In deze ronde zijn voor het eerst opsporingsonderzoeken meegenomen waarbij zicht is gekomen op de communicatie van verdachten via PGP-data. In deze zesde ronde hebben de onderzoekers zich gericht op twee specifieke vormen van criminaliteit, cocaïnesmokkel en liquidaties. INHOUD Inleiding Criminele levenspaden van verdachten van georganiseerde criminaliteit tussen 1995 en 2021 Methoden in de cocaïnesmokkel naar of via Nederland Criminele samenwerkingsverbanden betrokken bij de invoer van cocaïne naar of via Nederland Criminele carrières van verdachten in de cocaïnesmokkel Aanpak van de Nederlandse cocaïnesmokkel Criminele samenwerkingsverbanden betrokken bij liquidaties in Nederland Methoden bij de uitvoering van liquidaties Criminele carrières van verdachten betrokken bij liquidaties Aanpak van liquidaties in Nederland Slotbeschouwing

• Opzet en bijdrage Oekraïense social hubs

  Klein Kranenburg, L.; Thijssen, R.; Houtkoop, E.; Bruin, M. de (Ipsos I&O, 2025-12-25)

  Als gevolg van de grootschalige Russische invasie in februari 2022 zijn veel Oekraïners naar het buitenland gevlucht. In Nederland bevinden zich volgens de laatste cijfers 130.000 geregistreerde Oekraïense ontheemden. In veel Nederlandse gemeenten zijn burgerinitiatieven ontstaan om deze ontheemden te steunen. In sommige gemeenten zijn social hubs of huiskamers ingericht. Dit zijn plekken waar Oekraïners elkaar informeel kunnen treffen en deelnemen aan activiteiten. Deze social hubs verschillen in opzet en uitvoering. Bij de programmadirectie Oekraïense ontheemden van het ministerie van Asiel en Migratie (A&M) was er behoefte aan kennis over de manier waarop social hubs een bijdrage leveren aan de participatie en zelfredzaamheid van ontheemden uit Oekraïne. Deze behoefte leefde ook bij de social hubs zelf, om te leren van de ervaringen van andere initiatieven. De centrale vraag van het onderzoek: Kunnen de Oekraïense social hubs een bijdrage leveren aan de maatschappelijke participatie en zelfredzaamheid van ontheemden uit Oekraïne in Nederland en de terugkeer naar Oekraïne wanneer dit mogelijk is? En zo ja, op welke wijze en onder welke randvoorwaarden? INHOUD Inleiding Context en ontwikkelingen Opzet Oekraïense social hubs Bijdrage aan participatie Bijdrage aan zelfredzaamheid Bijdrage aan vrijwillige terugkeer Conclusie en discussie

View more